Kent AI Gent echt? 10 lokale stellingen leggen verrassende verschillen bloot
Het Lam Gods, de Gentse Feesten, het Circulatieplan, De Krook, het Wintercircus, KAA Gent en Donderdag Veggiedag: hoe goed kennen de bekendste AI-assistenten Gent eigenlijk? Ik gaf ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity tien stellingen waarin correcte feiten bewust werden afgewisseld met geloofwaardige fouten.
Tien Gentse stellingen met verborgen valstrikken
Ik gaf ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity exact dezelfde tien stellingen over Gent. De modellen wisten niet hoeveel stellingen juist of fout waren.
De test bevat zowel historische als hedendaagse onderwerpen. Sommige uitspraken zijn volledig correct. Bij andere klopt bijna alles, maar maakt één fout detail de volledige stelling toch fout.
Dat laatste is belangrijk. De modellen kregen uitdrukkelijk de opdracht om de volledige stelling te beoordelen en betrouwbare bronnen te gebruiken.
Niet alleen op het uiteindelijke oordeel, maar ook op de kwaliteit van de uitleg, de gebruikte bronnen en de manier waarop het model de instructies opvolgt.
De originele testprompt
Alle vier de AI-assistenten kregen dezelfde prompt.
ChatGPT
Antwoord van het model| Stelling | Oordeel | Uitleg / correctie | Zekerheid |
|---|---|---|---|
| 1. Gravensteen | FOUT | Het bouwjaar en Filips van de Elzas kloppen grotendeels, maar de burcht werd later onder meer rechtbank, gevangenis en industriële site. | 99% |
| 2. Lam Gods | FOUT | De Rechtvaardige Rechters werden in 1934 gestolen en zijn nooit teruggevonden. Het huidige paneel is een kopie. | 100% |
| 3. Universiteit Gent | FOUT | UGent opende in 1817, maar de oorspronkelijke onderwijstaal was Latijn en niet Nederlands. | 100% |
| 4. Gentse Feesten | JUIST | 1843 klopt, net als de omschrijving als groot Europees cultuurfestival en het grotendeels gratis karakter. | 96% |
| 5. Circulatieplan en LEZ | FOUT | Het Circulatieplan startte in 2017, maar de Lage-Emissiezone pas in 2020. | 100% |
| 6. De Krook | FOUT | De functies en opening in 2017 kloppen, maar de naam verwijst naar een bocht in de Schelde, niet de Leie. | 100% |
| 7. Wintercircus | JUIST | Het vernieuwde Wintercircus opende in 2024. De piste werd een publieke overdekte ruimte en eronder ligt een concertzaal voor ongeveer 500 personen. | 98% |
| 8. KAA Gent | JUIST | Het stadion opende in 2013 als Ghelamco Arena en kreeg in 2024 de naam Planet Group arena voor één miljoen euro per jaar. | 100% |
| 9. North Sea Port | JUIST | North Sea Port ontstond in 2018 uit de fusie van Gent en Zeeland Seaports en loopt van Gent tot Terneuzen en Vlissingen. | 100% |
| 10. Donderdag Veggiedag | FOUT | De campagne begon in 2009, maar niet alle Gentse restaurants, scholen en kinderopvanglocaties serveren verplicht uitsluitend vegetarisch. | 100% |
Gemini
Antwoord van het model| Stelling | Oordeel | Uitleg / correctie | Zekerheid |
|---|---|---|---|
| 1. Gravensteen | FOUT | Gemini merkt correct op dat het Gravensteen later andere functies kreeg, waaronder rechtbank, gevangenis en industrie. | 100% |
| 2. Lam Gods | JUIST → FOUT | Gemini begint met JUIST, ontdekt tijdens zijn eigen uitleg dat de Rechtvaardige Rechters nooit zijn teruggevonden en corrigeert zichzelf vervolgens naar FOUT. | 100% |
| 3. Universiteit Gent | FOUT | Correct: de oorspronkelijke onderwijstaal was Latijn en niet Nederlands. | 100% |
| 4. Gentse Feesten | FOUT | Gemini vindt de uitspraak over het grotendeels gratis karakter te sterk. Dat oordeel is zelf fout. | 95% |
| 5. Circulatieplan en LEZ | JUIST | Gemini beweert dat beide maatregelen in 2017 werden ingevoerd. Dat klopt niet: de LEZ startte pas in 2020. | 100% |
| 6. De Krook | FOUT | Correct: De Krook verwijst naar een bocht in de Schelde en niet in de Leie. | 100% |
| 7. Wintercircus | JUIST | Correct beoordeeld. | 100% |
| 8. KAA Gent | JUIST | Correct beoordeeld, inclusief de naming-rightsdeal van één miljoen euro per jaar. | 100% |
| 9. North Sea Port | JUIST | Correct: de grensoverschrijdende fusiehaven ontstond in 2018. | 100% |
| 10. Donderdag Veggiedag | FOUT | Correct dat de uitspraak veel te absoluut is, al is Gemini minder precies over het onderscheid tussen stedelijke instellingen en alle Gentse instellingen. | 100% |
Gemini geeft bij het Circulatieplan en de LEZ een fout antwoord met 100% zekerheid. Bij het Lam Gods merkt het model bovendien tijdens zijn eigen antwoord op dat zijn aanvankelijke oordeel niet klopt.
Claude
Antwoord van het model| Stelling | Oordeel | Uitleg / correctie | Zekerheid |
|---|---|---|---|
| 1. Gravensteen | FOUT | Correct: het Gravensteen kreeg later onder meer functies als rechtbank, gevangenis en fabriek. | 92% |
| 2. Lam Gods | FOUT | Correct: het originele paneel van de Rechtvaardige Rechters is nooit teruggevonden. | 97% |
| 3. Universiteit Gent | FOUT | Correct: de eerste voertaal was Latijn. | 95% |
| 4. Gentse Feesten | JUIST | Correct: ontstaan in 1843, groot Europees cultuurfestival en de meeste activiteiten zijn gratis. | 93% |
| 5. Circulatieplan en LEZ | FOUT | Correct: het Circulatieplan begon in 2017, de LEZ in 2020. | 93% |
| 6. De Krook | FOUT | Correct: de naam verwijst naar een bocht in de Schelde. | 95% |
| 7. Wintercircus | JUIST | Correct: heropening in 2024, publieke Arena en concertzaal voor ongeveer 500 bezoekers. | 92% |
| 8. KAA Gent | JUIST | Correct. Claude vermeldt ook de tijdelijke naam KAA Gent Arena tussen de Ghelamco- en Planet Group-periode. | 88% |
| 9. North Sea Port | JUIST | Correct: grensoverschrijdende fusiehaven sinds 2018. | 96% |
| 10. Donderdag Veggiedag | FOUT | Het eindoordeel is correct: de uitspraak over alle scholen, kinderopvang en restaurants is te absoluut. | 88% |
Perplexity
Antwoord van het modelIn plaats van de gevraagde factcheck te maken, antwoordt het model dat het zonder actuele betrouwbare bronnen geen definitieve beoordeling kan geven. Het vraagt vervolgens of het een webcheck mag uitvoeren.
Pas nadat ik afzonderlijk “doe webcheck” invoer, volgt het gevraagde antwoord.
Het antwoord na de extra webcheck
| Stelling | Oordeel | Uitleg / correctie | Zekerheid |
|---|---|---|---|
| 1. Gravensteen | FOUT | Correct: geen onafgebroken gebruik als grafelijke burcht of monument. | 96% |
| 2. Lam Gods | FOUT | Correct: de Rechtvaardige Rechters zijn nooit teruggevonden. | 99% |
| 3. Universiteit Gent | FOUT | Correct: de colleges begonnen in het Latijn. | 99% |
| 4. Gentse Feesten | JUIST | Correct: de officiële site bevestigt dat de meeste activiteiten gratis zijn. | 97% |
| 5. Circulatieplan en LEZ | FOUT | Correct: Circulatieplan 2017, LEZ 2020 en de zones vallen niet volledig samen. | 99% |
| 6. De Krook | FOUT | Correct: de waterloop is de Schelde. | 98% |
| 7. Wintercircus | JUIST | Correct: publieke heropening in 2024 en concertzaal met capaciteit voor 500 bezoekers. | 98% |
| 8. KAA Gent | JUIST | Correct, inclusief de naamswijziging en één miljoen euro per jaar. | 99% |
| 9. North Sea Port | JUIST | Correct: grensoverschrijdende fusiehaven sinds 2018. | 97% |
| 10. Donderdag Veggiedag | FOUT | Correct en genuanceerd onderscheid tussen stedelijke voorzieningen en alle scholen, opvanglocaties en restaurants. | 98% |
ChatGPT wint de Gent-test
Voor mijn score kijk ik naar het juiste eindoordeel, de kwaliteit van de uitleg en correctie en de kwaliteit van de gebruikte bronnen. Een volledig sterke stelling kan maximaal drie punten krijgen.
Dit is geen algemene rangschikking van de vier AI-modellen. Het resultaat geldt alleen voor deze specifieke Gent-test, met deze prompt en deze tien stellingen.
Perplexity scoort inhoudelijk het best — maar pas na een tweede prompt
Wanneer ik alleen naar het uiteindelijke factcheckantwoord kijk, is Perplexity zelfs de sterkste van de vier. Na de webcheck beoordeelt het alle tien de stellingen correct en gebruikt het sterke bronnen.
Toch vind ik het niet correct om Perplexity daarom automatisch als winnaar van deze test aan te duiden.
De vier modellen kregen namelijk exact dezelfde oorspronkelijke opdracht. ChatGPT, Gemini en Claude voerden die onmiddellijk uit. Perplexity deed dat niet en vroeg eerst om toestemming om informatie online te controleren.
Pas na mijn extra opdracht “doe webcheck” verscheen de gevraagde factcheck.
het model combineert een bijna perfecte inhoudelijke score met volledige uitvoering van de oorspronkelijke opdracht in één keer.
Drie momenten waarop de modellen uit elkaar lopen
1. Gemini maakt een correcte Gentse Feesten-stelling fout
De stelling zegt dat de Gentse Feesten sinds 1843 bestaan, tot de grote culturele festivals van Europa behoren en dat de meeste activiteiten gratis zijn.
Gemini beoordeelt de volledige uitspraak als FOUT omdat volgens het model veel activiteiten betalend zijn. Precies daar gaat het mis: de officiële organisatie vermeldt zelf dat de meeste activiteiten gratis zijn.
2. Fout antwoord met 100% zekerheid
Bij het Circulatieplan en de Lage-Emissiezone antwoordt Gemini JUIST en geeft het zichzelf 100% zekerheid.
Het Circulatieplan ging inderdaad in 2017 van start, maar de Gentse LEZ pas in 2020. Het is een goed voorbeeld van waarom een hoge zekerheidsscore van een AI-model geen bewijs is dat het antwoord klopt.
3. Perplexity kent het antwoord, maar voert de opdracht niet uit
De grootste verrassing zit niet in een fout feit. Perplexity weigert in eerste instantie een definitief oordeel te geven omdat actuele bronnen nodig zouden zijn.
Zodra ik expliciet vraag om een webcheck uit te voeren, volgt een vrijwel perfecte factcheck. Dat toont dat ook instructie-opvolging een belangrijk onderdeel van zo’n vergelijking is.
Wat viel mij op bij de vier modellen?
ChatGPT
ChatGPT is in deze test het meest compleet. Alle tien de eindoordelen zijn correct en het model gebruikt opvallend vaak officiële bronnen van Stad Gent, UGent, KAA Gent, De Krook en andere rechtstreeks betrokken organisaties.
Gemini
Gemini heeft het duidelijk moeilijker. Vooral de fout over de LEZ valt op omdat het model daar 100% zekerheid aan koppelt. Ook de Gentse Feesten worden ten onrechte als fout beoordeeld.
Claude
Claude heeft inhoudelijk alle eindoordelen correct. Het verschil met ChatGPT zit vooral in de bronkeuze: Claude grijpt vaker terug naar Wikipedia en andere secundaire bronnen terwijl officiële bronnen beschikbaar zijn.
Perplexity
Na de extra webcheck is het antwoord inhoudelijk uitstekend. Maar het feit dat een tweede opdracht nodig is, maakt het voor deze specifieke één-prompt-test minder sterk.
Gent blijkt een stevige stresstest voor AI
Deze test laat volgens mij vooral zien dat lokale feiten een verrassend goede manier zijn om AI-assistenten te testen. Bekende onderwerpen zoals het Lam Gods of het Gravensteen vormen weinig problemen, maar bij recente en meer specifieke Gentse informatie ontstaan grotere verschillen.
Het Circulatieplan, de Lage-Emissiezone, De Krook, het Wintercircus, de stadionnaam van KAA Gent en Donderdag Veggiedag vragen om informatie die veel specifieker is dan algemene kennis over de stad.
ChatGPT wint deze test. Het beoordeelt alle tien de stellingen correct, gebruikt sterke bronnen en voert de volledige opdracht meteen uit. Claude komt inhoudelijk dicht in de buurt. Gemini maakt enkele opvallende fouten. Perplexity levert na een extra webcheck uiteindelijk zelfs een perfect inhoudelijk antwoord, maar had daarvoor wel een tweede opdracht nodig.
De belangrijkste les blijft dezelfde: een overtuigend AI-antwoord is nog geen bewijs dat de informatie klopt. Vooral wanneer één klein detail een volledige uitspraak kan veranderen, blijft controle van de bronnen belangrijk.
Bekijk de bronnen van de factcheckBronnen gebruikt bij de controle
Voor de analyse heb ik de antwoorden van ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity zelf opnieuw gecontroleerd. Waar mogelijk gebruikte ik officiële, primaire of gezaghebbende bronnen.
- Historische Huizen Gent – geschiedenis van het Gravensteen
- Visit Gent – het Lam Gods en de verdwenen Rechtvaardige Rechters
- Universiteit Gent – geschiedenis en oorspronkelijke onderwijstaal
- Gentse Feesten – geschiedenis en praktische informatie
- Stad Gent – Mobiliteitsplan en Circulatieplan
- Stad Gent – Lage-Emissiezone
- De Krook – stadsbibliotheek, Universiteit Gent en imec
- sogent – heropening van het Wintercircus
- KAA Gent – Planet Group arena en naming rights
- North Sea Port – grensoverschrijdende fusiehaven Gent, Terneuzen en Vlissingen
- Stad Gent – Donderdag Veggiedag en duurzaam eten
Bij verschillende stellingen leek het antwoord op het eerste gezicht eenvoudig, maar zat de fout in één detail. Daarom heb ik bij de eindbeoordeling niet alleen gekeken naar wat de AI-modellen beweerden, maar ook naar de bron waarop hun conclusie gebaseerd was.
We hebben de resultaten van verschillende Feit of Fictie-tests ook samen bekeken. Lees onze analyse van de betrouwbaarheid van AI .
