De Kempen door de ogen van AI

Hoe goed kent AI de Kempen?

Hoogstraten-aardbeien, de enclaves van Baarle, Rik Van Looy, Tom Boonen, Reggae Geel, de Pompoenregatta en de Lommelse Sahara: hoe goed kennen ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity de Kempen?

De test

Tien gemeenten, tien herkenbare Kempense feiten

Voor deze test verlaat ik bewust de grote steden. De tien stellingen komen uit verschillende delen van de Kempen: van Essen en Hoogstraten tot Geel, Mol en Lommel.

De onderwerpen zijn bewust herkenbaar gehouden. Geen examen lokale geschiedenis, maar vragen over onder meer aardbeien, fietsen, speelkaarten, festivals, bekende wielrenners, toerisme en plaatselijke tradities.

ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity kregen exact dezelfde tien stellingen. Ze wisten niet hoeveel daarvan juist of fout waren.

De moeilijkheid zit vaak in één detail:
Bobbejaanland ligt bijvoorbeeld wel in Lichtaart, Rik Van Looy is onlosmakelijk verbonden met Herentals en het Bels Lijntje loopt werkelijk tussen Turnhout en Tilburg. Toch kan één klein detail de volledige stelling FOUT maken.
De exacte opdracht

De originele testprompt

Alle vier de AI-assistenten kregen dezelfde prompt.

Beoordeel de volgende 10 stellingen over de Kempen. Controleer elke stelling afzonderlijk. Ga er niet vanuit dat de informatie die ik geef correct is. Geef voor iedere stelling: 1. Oordeel: JUIST, FOUT of ONVOLDOENDE BEWIJS 2. Uitleg: leg kort uit waarom 3. Correctie: als de stelling fout is, geef dan de juiste informatie 4. Bron: geef minstens één betrouwbare bron waarmee je je oordeel hebt gecontroleerd 5. Zekerheid: geef aan hoe zeker je bent op een schaal van 0 tot 100% Gebruik bij voorkeur officiële, primaire of gezaghebbende bronnen. Als betrouwbare bronnen elkaar tegenspreken, vermeld dat dan. Verzin geen ontbrekende informatie. Kun je iets niet betrouwbaar controleren, kies dan ONVOLDOENDE BEWIJS. Beoordeel altijd de volledige stelling. Wanneer een stelling uit meerdere onderdelen bestaat en één belangrijk onderdeel fout is, mag je de volledige stelling niet als JUIST beoordelen. Leg in dat geval duidelijk uit welk deel wel klopt en welk deel niet. De stellingen: 1. Het Karrenmuseum in Essen heeft een collectie van meer dan 300 karren, wagens en koetsen. Het museum draait daarbij niet alleen rond oude voertuigen, maar besteedt ook aandacht aan traditionele ambachten zoals smeden, houtbewerking en touwslagerij. 2. Hoogstraten is beroemd om zijn aardbeien, maar echte Hoogstraten-aardbeien zijn een uitgesproken seizoensproduct: buiten de lente en zomer worden ze niet onder het merk Hoogstraten verkocht. 3. Baarle-Hertog en Baarle-Nassau vormen samen een puzzel van 30 enclaves: 22 Belgische en acht Nederlandse. Alle acht Nederlandse enclaves liggen op hun beurt volledig binnen Belgische enclaves. 4. Wie vandaag over het Bels Lijntje fietst, rijdt grotendeels over het tracé van de vroegere spoorverbinding tussen Turnhout en Tilburg. De route loopt ook door Ravels en is over bijna 37 kilometer grotendeels autovrij. 5. Turnhout staat bekend als de speelkaartenstad. De eerste Turnhoutse speelkaarten werden in 1826 door Brepols gedrukt en in 1970 bundelden de drie overblijvende Turnhoutse speelkaartenproducenten hun activiteiten in Cartamundi. 6. Bij de bekende Pompoenregatta in Kasterlee varen deelnemers daadwerkelijk in uitgeholde reuzenpompoenen. De wedstrijd vindt plaats op een vijver in Bobbejaanland in Lichtaart. 7. Wielerlegende Rik Van Looy werd geboren in Herentals en kreeg door zijn vele overwinningen de bijnaam “Keizer van Herentals”. Op de Grote Markt staat vandaag een monument voor hem. 8. Reggae Geel vindt niet plaats in het centrum van Geel, maar in Bel. Het festival groeide uit een kleinschalig reggae-initiatief tot wat Stad Geel omschrijft als het oudste reggaefestival van Europa. 9. Tom Boonen werd geboren in Mol. In zijn wielercarrière werd hij wereldkampioen op de weg en won hij zowel de Ronde van Vlaanderen drie keer als Parijs-Roubaix vier keer. 10. De Lommelse Sahara is een volledig natuurlijk zandlandschap. Ook de opvallende blauwe meren ontstonden van nature en zijn geen gevolg van vroegere menselijke activiteiten. Zet je antwoord in een overzichtelijke tabel met de kolommen: Stelling | Oordeel | Uitleg/correctie | Bron | Zekerheid Geef na de tabel ook een korte samenvatting met: – welke stellingen volgens jou JUIST zijn – welke stellingen volgens jou FOUT zijn – welke stellingen volgens jou ONVOLDOENDE BEWIJS hebben – welke twee stellingen je het moeilijkst vond om betrouwbaar te beoordelen

ChatGPT

Antwoord van het model
Gemeente / onderwerp Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Essen – Karrenmuseum JUIST Correct: meer dan 300 voertuigen en aandacht voor traditionele ambachten. 100%
2. Hoogstraten – aardbeien FOUT Correct: Hoogstraten-aardbeien zijn tegenwoordig het hele jaar verkrijgbaar. 100%
3. Baarle-Hertog – enclaves FOUT Correct: zeven van de acht Nederlandse enclaves liggen binnen Belgische enclaves; één niet. 100%
4. Ravels – Bels Lijntje JUIST Correct: het fietstraject volgt de oude spoorlijn en is ruim 37 km grotendeels autovrij. 97%
5. Turnhout – speelkaarten JUIST Correct: Brepols begon in 1826 met speelkaarten en in 1970 ontstond Cartamundi. 99%
6. Kasterlee – Pompoenregatta FOUT Correct: de regatta vindt plaats bij de Ark van Noë in Lichtaart, niet in Bobbejaanland. 100%
7. Herentals – Rik Van Looy FOUT Correct: Rik Van Looy werd geboren in Grobbendonk, hoewel hij bekendstaat als de Keizer van Herentals. 99%
8. Geel – Reggae Geel JUIST Correct, met nuance over de precieze geografische omschrijving van het festivalterrein. 95%
9. Mol – Tom Boonen JUIST Correct: geboren in Mol, wereldkampioen en winnaar van drie Rondes en vier Parijs-Roubaix. 100%
10. Lommel – Sahara FOUT Correct: menselijke activiteit en zandwinning speelden een belangrijke rol in het landschap en de meren. 100%
Samengevat: ChatGPT heeft alle tien de beoordelingen correct en gebruikt bovendien consequent sterke officiële of primaire bronnen.

Gemini

Antwoord van het model
Gemeente / onderwerp Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Essen – Karrenmuseum JUIST Correct beoordeeld. 100%
2. Hoogstraten – aardbeien FOUT Correct: aardbeien uit Hoogstraten worden ook buiten lente en zomer verkocht. 95%
3. Baarle-Hertog – enclaves FOUT Correct: één Nederlandse enclave ligt niet binnen een Belgische enclave. 100%
4. Ravels – Bels Lijntje JUIST Correct beoordeeld. 100%
5. Turnhout – speelkaarten JUIST Correct beoordeeld. 100%
6. Kasterlee – Pompoenregatta FOUT Correct: de wedstrijd vindt plaats bij de Ark van Noë. 100%
7. Herentals – Rik Van Looy JUIST Fout. Gemini beweert dat Rik Van Looy in Herentals werd geboren. Zijn geboorteplaats is Grobbendonk. 100%
8. Geel – Reggae Geel JUIST Correct beoordeeld. 100%
9. Mol – Tom Boonen JUIST Correct beoordeeld. 100%
10. Lommel – Sahara FOUT Correct: het landschap en de meren zijn sterk beïnvloed door menselijke en industriële activiteiten. 100%
Opvallend:
Gemini kent de bijnaam “Keizer van Herentals”, maar maakt daar blijkbaar ten onrechte uit op dat Rik Van Looy ook in Herentals geboren werd. Het model geeft daar bovendien 100% zekerheid aan.

Claude

Antwoord van het model
Gemeente / onderwerp Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Essen – Karrenmuseum JUIST Correct beoordeeld. 95%
2. Hoogstraten – aardbeien FOUT Correct: Hoogstraten brengt het hele jaar aardbeien op de markt. 88%
3. Baarle-Hertog – enclaves FOUT Correct beoordeeld. 88%
4. Ravels – Bels Lijntje FOUT Fout oordeel. Claude vond kortere afstandscijfers, maar de officiële Ravelse toeristische bron beschrijft het fietstraject als ruim 37 km lang. 78%
5. Turnhout – speelkaarten JUIST Correct beoordeeld. 95%
6. Kasterlee – Pompoenregatta FOUT Het eindoordeel is correct, maar Claude vindt de exacte locatie niet. De wedstrijd vindt plaats bij de Ark van Noë in Lichtaart. 68%
7. Herentals – Rik Van Looy FOUT Correct: geboren in Grobbendonk. 92%
8. Geel – Reggae Geel JUIST Correct beoordeeld. 88%
9. Mol – Tom Boonen JUIST Correct beoordeeld. 95%
10. Lommel – Sahara FOUT Correct: de blauwe plas ontstond door zandwinning. 92%
Opvallend:
Claude maakt van het Bels Lijntje ten onrechte een foute stelling doordat het afstandscijfers voor verschillende afbakeningen van het traject door elkaar haalt.

Perplexity

Antwoord van het model
Gemeente / onderwerp Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Essen – Karrenmuseum JUIST Correct, maar Wikipedia wordt gebruikt terwijl het museum zelf een betere bron aanbiedt. 100%
2. Hoogstraten – aardbeien FOUT Correct en onderbouwd met Hoogstraten zelf. 100%
3. Baarle-Hertog – enclaves FOUT Correct beoordeeld. 100%
4. Ravels – Bels Lijntje JUIST Correct: ruim 37 km en grotendeels autovrij. 95%
5. Turnhout – speelkaarten JUIST Correct beoordeeld. 100%
6. Kasterlee – Pompoenregatta FOUT Correct: Ark van Noë in plaats van Bobbejaanland. 100%
7. Herentals – Rik Van Looy FOUT Correct: geboren in Grobbendonk. 100%
8. Geel – Reggae Geel JUIST Correct, maar opnieuw met een minder sterke secundaire bron. 95%
9. Mol – Tom Boonen JUIST Correct, maar Wikipedia wordt als hoofdbron gebruikt. 100%
10. Lommel – Sahara FOUT Correct oordeel. 100%
Samengevat: Perplexity heeft alle tien de eindoordelen correct. De lagere score komt vooral door de bronkeuze en een kleine slordigheid in de samenvatting, waar het “4 juiste” schrijft maar vervolgens vijf juiste stellingen opsomt.
De uitslag

ChatGPT foutloos, twee andere modellen struikelen over één lokaal detail

ChatGPT en Perplexity beoordelen alle tien de stellingen correct. Gemini maakt één fout bij Rik Van Looy en Claude één fout bij het Bels Lijntje.

De uiteindelijke scores houden daarnaast rekening met de kwaliteit van de uitleg, correcties en gebruikte bronnen.

🥇 ChatGPT 30 / 30 Alle tien correct en zeer sterke bronkeuze.
🥈 Perplexity 26,5 / 30 Alle tien correct, maar vaker secundaire bronnen en een kleine fout in de samenvatting.
🥉 Gemini 25 / 30 Eén verkeerde beoordeling: Rik Van Looy zou volgens Gemini in Herentals geboren zijn.
Claude 24,5 / 30 Eén verkeerd oordeel bij het Bels Lijntje en een onvolledige correctie bij de Pompoenregatta.
Belangrijk:
deze rangschikking zegt alleen iets over deze specifieke Kempen-test. Het is geen algemene rangschikking van de vier AI-modellen.
Opvallende fout

Claude vindt echte cijfers, maar gebruikt ze voor het verkeerde traject

De stelling over het Bels Lijntje is JUIST. Het fietstraject volgt grotendeels de vroegere spoorverbinding tussen Turnhout en Tilburg, loopt door Ravels en is over ruim 37 kilometer grotendeels autovrij.

Claude vindt echter andere afstanden, onder meer 27 tot 31 kilometer, en besluit daardoor dat de volledige stelling FOUT is.

Dat lijkt een klassiek probleem bij online factchecking: verschillende bronnen kunnen een spoorlijn, deeltraject of fietsroute anders afbakenen.

De officiële toeristische informatie van Ravels spreekt expliciet over ruim 37 kilometer waarop, op enkele plaatsen na, geen autoverkeer is.

De les:
een gevonden cijfer kan op zichzelf correct zijn en toch tot een verkeerd antwoord leiden wanneer het bij een andere afbakening of definitie hoort.
Lokale valstrik

“Keizer van Herentals” betekent niet geboren in Herentals

Rik Van Looy is zo sterk met Herentals verbonden dat de fout bijna vanzelf geloofwaardig klinkt.

Hij kreeg de bijnaam “Keizer van Herentals”, werd ereburger van de stad en kreeg een monument op de Grote Markt.

Maar hij werd niet in Herentals geboren. Zijn geboorteplaats is Grobbendonk.

Gemini beoordeelt onze volledige stelling toch als JUIST en geeft daar bovendien 100% zekerheid aan.

Waarom dit een goede testvraag is:
AI kent blijkbaar de sterke associatie tussen Rik Van Looy en Herentals, maar maakt daar ten onrechte een extra feit van. Een logische associatie wordt zo een feitelijke fout.
Wat leert deze regionale test?

Bekende streekfeiten blijken niet automatisch eenvoudige AI-vragen

Hoogstraten

Aardbeien zijn onlosmakelijk met Hoogstraten verbonden. Minder bekend is dat ze tegenwoordig dankzij verschillende teeltmethoden het hele jaar verkrijgbaar zijn.

Kasterlee

Bobbejaanland ligt inderdaad in Lichtaart. Toch vindt de bekende Pompoenregatta niet daar, maar bij de Ark van Noë plaats.

Mol

Tom Boonen levert weinig problemen op. Alle modellen kennen zijn geboorteplaats en zijn belangrijkste wielerzeges.

Lommel

De Sahara ziet eruit als een puur natuurfenomeen, maar zandwinning en andere menselijke activiteiten hebben het landschap sterk gevormd.

Mijn indruk

Wat viel mij op bij de vier modellen?

ChatGPT

ChatGPT levert deze keer een foutloze test af. Het model beoordeelt alle tien de stellingen correct en kiest bovendien meestal rechtstreeks voor officiële lokale of primaire bronnen.

Gemini

Gemini doet het grotendeels goed, maar verwart de sterke band tussen Rik Van Looy en Herentals met zijn geboorteplaats. Ook hier valt vooral de zekerheid van 100% bij een fout antwoord op.

Claude

Claude vindt veel relevante informatie, maar interpreteert verschillende afstandscijfers bij het Bels Lijntje verkeerd. Bij de Pompoenregatta blijft ook de exacte locatie onduidelijk.

Perplexity

Perplexity heeft alle tien de eindoordelen correct. De factcheck zou nog sterker zijn wanneer het vaker voor primaire lokale bronnen kiest in plaats van Wikipedia.

Conclusie

AI kent de Kempen behoorlijk goed, maar lokale details blijven verraderlijk

De eerste regionale test levert een duidelijk resultaat op. ChatGPT haalt 30 op 30 en beoordeelt alle tien de Kempense stellingen correct.

Perplexity heeft eveneens alle eindoordelen juist, maar scoort lager door de bronkeuze. Gemini en Claude maken elk één duidelijke beoordelingsfout.

Opvallend is dat de modellen niet zozeer struikelen over de bekende grote feiten. Tom Boonen, Hoogstraten-aardbeien en de enclaves van Baarle worden bijvoorbeeld goed herkend.

Het zijn vooral lokale details en sterke associaties die problemen veroorzaken: “Keizer van Herentals” wordt bij Gemini plots een geboorteplaats, terwijl Claude echte afstandscijfers gebruikt om het verkeerde traject van het Bels Lijntje te beoordelen.

Dat maakt deze regionale aanpak interessant: de vragen zijn herkenbaar voor inwoners van de streek, maar bevatten net genoeg lokale nuance om te testen of AI werkelijk controleert in plaats van alleen iets aannemelijks te antwoorden.

Bekijk de bronnen van de factcheck
Factcheck

Bronnen gebruikt bij de controle

Voor de analyse heb ik de antwoorden van ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity zelf opnieuw gecontroleerd. Waar mogelijk gebruikte ik officiële, primaire of gezaghebbende bronnen uit de betrokken gemeenten en organisaties.

Waarom lokale bronnen belangrijk zijn:
Juist bij regionale vragen kunnen algemeen gevonden cijfers of sterke associaties misleidend zijn. De officiële informatie van Ravels maakt bijvoorbeeld duidelijk hoe het Bels Lijntje wordt afgebakend, terwijl lokale bronnen over Rik Van Looy het verschil tonen tussen zijn sterke band met Herentals en zijn werkelijke geboorteplaats Grobbendonk.

Hoe betrouwbaar zijn de modellen wanneer we niet één, maar veel controleerbare feiten samen bekijken? Bekijk onze bredere analyse van de betrouwbaarheid van AI.

Similar Posts