Pajottenland en Zennevallei door de ogen van AI

Hoe goed kent AI het Pajottenland en de Zennevallei?

Gooikoorts, de Zepposmolen, Remco Evenepoel, Rozentuin Coloma, het zwarte Mariabeeld van Halle en geuze van 3 Fonteinen: hoe goed kennen ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity deze streek?

De test

Tien gemeenten, tien lokale feiten

Voor deze test koos ik één stelling over Pajottegem, Bever, Pepingen, Lennik, Roosdaal, Ternat, Dilbeek, Sint-Pieters-Leeuw, Halle en Beersel.

De vragen gaan bewust over herkenbare onderwerpen: een folkfestival, lokale folklore, een bekend wielrenner, toeristische trekpleisters, een basiliek, een kasteel en natuurlijk lambiek en geuze.

ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity kregen exact dezelfde tien stellingen. Ze wisten vooraf niet hoeveel daarvan juist of fout waren.

Ook hier zitten de valstrikken vaak in één detail:
Bever heeft inderdaad taalfaciliteiten, maar is het daarom een randgemeente? De Zepposmolen bestaat echt, maar is dat wel de historische naam? En ligt Kasteel Kruikenburg nu in Ternat of in Wambeek?
De exacte opdracht

De originele testprompt

Alle vier de AI-assistenten kregen dezelfde prompt.

Beoordeel de volgende 10 stellingen over het Pajottenland en de Zennevallei. Controleer elke stelling afzonderlijk. Ga er niet vanuit dat de informatie die ik geef correct is. Geef voor iedere stelling: 1. Oordeel: JUIST, FOUT of ONVOLDOENDE BEWIJS 2. Uitleg: leg kort uit waarom 3. Correctie: als de stelling fout is, geef dan de juiste informatie 4. Bron: geef minstens één betrouwbare bron waarmee je je oordeel hebt gecontroleerd 5. Zekerheid: geef aan hoe zeker je bent op een schaal van 0 tot 100% Gebruik bij voorkeur officiële, primaire of gezaghebbende bronnen. Als betrouwbare bronnen elkaar tegenspreken, vermeld dat dan. Verzin geen ontbrekende informatie. Kun je iets niet betrouwbaar controleren, kies dan ONVOLDOENDE BEWIJS. Beoordeel altijd de volledige stelling. Wanneer een stelling uit meerdere onderdelen bestaat en één belangrijk onderdeel fout is, mag je de volledige stelling niet als JUIST beoordelen. Leg in dat geval duidelijk uit welk deel wel klopt en welk deel niet. De stellingen: 1. Gooikoorts is een jaarlijks internationaal folkfestival in Gooik. Sinds de gemeentefusie van 2025 vindt het festival dus plaats op het grondgebied van Pajottegem, maar de naam Gooikoorts en de locatie in Gooik bleven behouden. 2. Bever is één van de zes Vlaamse randgemeenten rond Brussel waar Franstalige inwoners taalfaciliteiten hebben. 3. In Bellingen, een deelgemeente van Pepingen, trekt de Drogo-ommegang jaarlijks uit op de derde zondag na Pinksteren. Paarden spelen een opvallende rol in de processie. 4. Op de Markt van Lennik staat “Prins”, een groot bronzen Brabants trekpaard van kunstenaar Koenraad Tinel. Het beeld werd in 1992 geplaatst als symbool van de agrarische traditie van het Pajottenland. 5. De bekende Zepposmolen in Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek draagt historisch gezien officieel die naam. “Hertboommolen” is een recentere naam die pas bij de restauratie rond 2000 werd bedacht. 6. Kasteel Kruikenburg ligt in Wambeek, een deelgemeente van Ternat. Het waterkasteel werd in de twintigste eeuw ingericht als school. 7. Remco Evenepoel is sterk verbonden met Schepdaal in Dilbeek. Op de Olympische Spelen van Parijs in 2024 werd hij de eerste mannelijke wielrenner die op dezelfde Spelen zowel de individuele tijdrit als de wegrit won. 8. De Rozentuin Coloma in Sint-Pieters-Leeuw telt meer dan 3.000 rozenvariëteiten uit ongeveer 25 landen. In totaal groeien er ongeveer 60.000 rozenstruiken. 9. De Sint-Martinusbasiliek in Halle bewaart het beroemde zwarte Mariabeeld van de stad. Het beeld dateert uit de 15de eeuw en trok al tijdens de late middeleeuwen veel bedevaarders naar Halle. 10. 3 Fonteinen is sterk verbonden met Beersel en maakt geuze en kriek, maar het bedrijf is tegenwoordig uitsluitend een geuzestekerij: de lambiek die het gebruikt wordt volledig bij andere brouwerijen aangekocht. Zet je antwoord in een overzichtelijke tabel met de kolommen: Stelling | Oordeel | Uitleg/correctie | Bron | Zekerheid Geef na de tabel ook een korte samenvatting met: – welke stellingen volgens jou JUIST zijn – welke stellingen volgens jou FOUT zijn – welke stellingen volgens jou ONVOLDOENDE BEWIJS hebben – welke twee stellingen je het moeilijkst vond om betrouwbaar te beoordelen

ChatGPT

Antwoord van het model
Gemeente / onderwerp Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Pajottegem – Gooikoorts JUIST Correct: Gooik behoort sinds 2025 tot Pajottegem en Gooikoorts bleef in Gooik plaatsvinden. 99%
2. Bever – faciliteitengemeente FOUT Correct: Bever is een taalgrensgemeente, geen randgemeente rond Brussel. 100%
3. Pepingen – Drogo-ommegang JUIST Correct: derde zondag na Pinksteren en paarden spelen een rol in de processie. 98%
4. Lennik – Prins JUIST Correct: Koenraad Tinel, 1992 en symbool van de agrarische traditie. 100%
5. Roosdaal – Zepposmolen FOUT Correct: Hertboommolen is de historische naam; Zepposmolen is een latere bijnaam. 100%
6. Ternat – Kruikenburg FOUT Correct: het kasteel ligt in deelgemeente Ternat, niet in Wambeek. 99%
7. Dilbeek – Remco Evenepoel JUIST Correct: sterk verbonden met Schepdaal en unieke olympische dubbel in Parijs. 99%
8. Sint-Pieters-Leeuw – Coloma JUIST Correct: meer dan 3.000 variëteiten uit ongeveer 25 landen en circa 60.000 struiken. 98%
9. Halle – zwart Mariabeeld FOUT Correct: het Mariabeeld dateert uit de 13de eeuw, niet uit de 15de. 99%
10. Beersel – 3 Fonteinen FOUT Correct: 3 Fonteinen is zowel lambikbrouwerij als geuzestekerij. 100%
Samengevat: ChatGPT beoordeelt alle tien de stellingen correct en gebruikt bovendien consequent sterke officiële of primaire bronnen.

Gemini

Antwoord van het model
Gemeente / onderwerp Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Pajottegem – Gooikoorts JUIST Correct beoordeeld. 100%
2. Bever – faciliteitengemeente FOUT Correct: taalgrensgemeente, geen randgemeente. 100%
3. Pepingen – Drogo-ommegang JUIST Correct eindlabel, al wordt de rol van de paarden nauwelijks afzonderlijk gecontroleerd. 100%
4. Lennik – Prins JUIST Correct beoordeeld. 100%
5. Roosdaal – Zepposmolen FOUT Correct: Hertboommolen is de historische naam. 100%
6. Ternat – Kruikenburg JUIST Fout. Kasteel Kruikenburg ligt in de deelgemeente Ternat, niet in Wambeek. 100%
7. Dilbeek – Remco Evenepoel JUIST Correct beoordeeld. 100%
8. Sint-Pieters-Leeuw – Coloma JUIST Correct beoordeeld. 100%
9. Halle – zwart Mariabeeld FOUT Correct: het beeld dateert uit de 13de eeuw. 100%
10. Beersel – 3 Fonteinen FOUT Correct: 3 Fonteinen brouwt ook zelf lambiek. 100%
Opvallend:
Gemini noemt Kruikenburg een kasteel in Wambeek en geeft daar 100% zekerheid aan. De officiële erfgoeddatabank vermeldt echter expliciet Ternat als gemeente én deelgemeente.

Claude

Antwoord van het model
Gemeente / onderwerp Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Pajottegem – Gooikoorts JUIST Het label is correct, maar Claude zegt ten onrechte dat Pajottegem ontstond uit onder meer Lennik en Roosdaal. 95%
2. Bever – faciliteitengemeente FOUT Correct beoordeeld. 90%
3. Pepingen – Drogo-ommegang JUIST Correct: datum en rol van paarden worden bevestigd. 90%
4. Lennik – Prins JUIST Correct beoordeeld. 95%
5. Roosdaal – Zepposmolen FOUT Correct: Zepposmolen is de latere bijnaam. 90%
6. Ternat – Kruikenburg FOUT Correct en met goede nuance: Wambeek hoorde historisch wel bij de heerlijkheid Kruikenburg. 80%
7. Dilbeek – Remco Evenepoel JUIST Correct beoordeeld. 95%
8. Sint-Pieters-Leeuw – Coloma JUIST Correct beoordeeld. 90%
9. Halle – zwart Mariabeeld FOUT Correct: 13de eeuw, niet 15de eeuw. 85%
10. Beersel – 3 Fonteinen FOUT Correct: 3 Fonteinen brouwt zelf lambiek en is dus niet uitsluitend stekerij. 90%
Samengevat: Claude heeft alle tien de JUIST/FOUT-labels correct, maar voegt bij Pajottegem zelf een fout feit toe in de uitleg over de gemeentefusie.

Perplexity

Antwoord van het model
Gemeente / onderwerp Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Pajottegem – Gooikoorts JUIST Correct, maar via Wikipedia. 95%
2. Bever – faciliteitengemeente FOUT Correct beoordeeld met Vlaanderen.be. 100%
3. Pepingen – Drogo-ommegang ONVOLDOENDE BEWIJS Onnodig voorzichtig. Een betrouwbare lokale bron bevestigt expliciet dat paarden deel uitmaken van de processie. 70%
4. Lennik – Prins JUIST Correct beoordeeld. 100%
5. Roosdaal – Zepposmolen FOUT Correct beoordeeld. 100%
6. Ternat – Kruikenburg JUIST Fout eindlabel. Perplexity schrijft zelf dat het kasteel in Ternat ligt, maar noemt de stelling over Wambeek toch JUIST. 95%
7. Dilbeek – Remco Evenepoel JUIST Correct beoordeeld. 100%
8. Sint-Pieters-Leeuw – Coloma JUIST Correct beoordeeld. 95%
9. Halle – zwart Mariabeeld FOUT Correct eindlabel, maar met een extra onbewezen bewering over een kopie en het origineel. 95%
10. Beersel – 3 Fonteinen FOUT Correct: 3 Fonteinen is ook lambiekbrouwerij. 100%
Opvallend:
Perplexity zegt bij Kruikenburg zelf dat het kasteel in Ternat ligt, maar geeft de stelling “ligt in Wambeek” toch het label JUIST.
De uitslag

ChatGPT wint, Claude heeft ook alle eindlabels juist

ChatGPT en Claude beoordelen alle tien de stellingen correct als JUIST of FOUT. ChatGPT eindigt bovenaan dankzij de foutloze uitleg en sterke bronkeuze.

Gemini maakt één duidelijke beoordelingsfout bij Kasteel Kruikenburg. Perplexity mist twee eindbeoordelingen en gebruikt bovendien geregeld zwakkere bronnen.

🥇 ChatGPT 30 / 30 Alle tien correct, met sterke primaire bronnen.
🥈 Claude 28,5 / 30 Alle eindlabels correct, maar één fout feit toegevoegd bij Pajottegem.
🥉 Gemini 26,5 / 30 Eén fout eindlabel bij Kasteel Kruikenburg.
Perplexity 22,5 / 30 Mist de Drogo-ommegang en beoordeelt Kruikenburg verkeerd.
Belangrijk:
deze rangschikking geldt alleen voor deze specifieke test over Pajottenland en Zennevallei. Het is geen algemene rangschikking van de vier AI-modellen.
Opvallende fout

Claude geeft het juiste antwoord, maar verzint tijdens de uitleg een fout feit

De stelling over Gooikoorts is JUIST. Het festival vindt nog steeds plaats in Gooik, dat sinds 2025 deel uitmaakt van Pajottegem.

Claude beoordeelt dat correct, maar schrijft vervolgens dat Pajottegem ontstond uit een fusie van Gooik met onder meer Lennik en Roosdaal.

Dat klopt niet. Pajottegem ontstond uit Galmaarden, Gooik en Herne.

De les:
een correct JUIST/FOUT-label betekent niet automatisch dat de volledige uitleg betrouwbaar is. Een model kan tijdens zijn toelichting nieuwe fouten toevoegen.
Interne tegenspraak

Perplexity vindt dat Kruikenburg in Ternat ligt en noemt “Wambeek” toch juist

Onze stelling zegt dat Kasteel Kruikenburg in Wambeek ligt.

Perplexity schrijft in zijn eigen uitleg vervolgens dat Kasteel Kruikenburg in Ternat ligt.

Daarmee heeft het model eigenlijk zelf de informatie gevonden waarmee de volledige stelling moet worden afgekeurd.

Toch geeft Perplexity als eindlabel: JUIST.

Waarom dit belangrijk is:
AI kan correcte informatie verzamelen zonder die informatie consequent om te zetten in het uiteindelijke antwoord.
Wat leert deze test?

Vier lokale details die voor verwarring zorgen

Bever

Bever heeft wel degelijk taalfaciliteiten, maar behoort tot de taalgrensgemeenten en niet tot de zes randgemeenten rond Brussel.

Roosdaal

“Zepposmolen” is de bekende naam voor veel mensen, maar historisch heet de molen Hertboommolen.

Ternat

Wambeek hoorde historisch bij de heerlijkheid Kruikenburg. Het kasteel zelf ligt echter in de deelgemeente Ternat.

Beersel

3 Fonteinen is niet alleen een geuzestekerij. Het bedrijf brouwt ook zelf lambiek en combineert dus beide activiteiten.

Mijn indruk

Wat viel mij op bij de vier modellen?

ChatGPT

ChatGPT levert een foutloze test af. Alle tien de eindlabels kloppen en de gebruikte bronnen zijn doorgaans officieel of primair.

Claude

Claude heeft eveneens alle tien de eindlabels correct, maar voegt bij Pajottegem zelf verkeerde informatie toe over de gemeentefusie.

Gemini

Gemini doet het behoorlijk goed, maar ziet de lokale valstrik rond Kruikenburg niet en plaatst het kasteel ten onrechte in Wambeek.

Perplexity

Perplexity heeft de meeste moeite met deze test. Het blijft bij de Drogo-ommegang op ONVOLDOENDE BEWIJS steken en spreekt zichzelf tegen bij Kruikenburg.

Conclusie

ChatGPT kent het Pajottenland en de Zennevallei deze keer het best

In deze regionale test eindigt ChatGPT met 30 op 30 op de eerste plaats. Het model beoordeelt alle tien de stellingen correct en gebruikt bovendien sterke bronnen.

Claude volgt met 28,5 op 30. Het heeft eveneens alle eindlabels correct, maar toont mooi aan dat een juist antwoord nog geen foutloze uitleg garandeert: bij Pajottegem voegt het zelf een verkeerd fusiefeit toe.

Gemini eindigt met 26,5 op 30 en struikelt over de exacte ligging van Kasteel Kruikenburg. Perplexity komt uit op 22,5 op 30.

Vooral de fouten van Claude en Perplexity zijn interessant. Bij Claude is het eindlabel juist, maar de uitleg bevat een nieuw fout feit. Bij Perplexity gebeurt bijna het omgekeerde: het model schrijft zelf dat Kruikenburg in Ternat ligt, maar geeft de stelling over Wambeek toch het label JUIST.

Ook deze test bevestigt dus dat je bij AI-factchecks niet alleen naar het eindantwoord mag kijken. De redenering, correctie en gebruikte bronnen zijn minstens even belangrijk.

Bekijk de bronnen van de factcheck
Factcheck

Bronnen gebruikt bij de controle

Voor de analyse heb ik de antwoorden van ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity opnieuw gecontroleerd. Waar mogelijk gebruikte ik officiële, primaire of gezaghebbende bronnen uit de betrokken gemeenten en organisaties.

Waarom lokale bronnen belangrijk zijn:
deze test bevat meerdere voorbeelden waarbij algemene associaties misleidend kunnen zijn. Wambeek is historisch verbonden met de heerlijkheid Kruikenburg, maar het kasteel zelf ligt in Ternat. “Zepposmolen” is algemeen bekend, terwijl Hertboommolen de historische naam is. Juist bij zulke lokale nuances geven officiële bronnen vaak het duidelijkste antwoord.

Deze uitspraken vormen maar een deel van onze bredere testreeks. Bekijk welke patronen we over meerdere AI-tests heen terugzien .

Similar Posts