Roeselare door de ogen van AI

Hoe goed kent AI Roeselare?

KOERS, Rodenbach, ARhus, het Kasteel van Rumbeke, street art, De Spil en Knack Volley: hoe goed kennen de bekendste AI-assistenten Roeselare eigenlijk? Ik gaf ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity tien lokale stellingen waarin correcte feiten bewust werden gecombineerd met geloofwaardige fouten.

De test

Tien Roeselaarse stellingen met verborgen valstrikken

Ik gaf ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity exact dezelfde tien stellingen over Roeselare. De modellen wisten niet hoeveel uitspraken juist of fout waren.

De onderwerpen zijn bewust vrij tijdloos gekozen. Naast bekende Roeselaarse namen als KOERS en Rodenbach komen ook ARhus, Street Art Cities, RSL Op Post, De Spil en de REO Arena aan bod.

Bij verschillende stellingen klopt bijna alles, maar maakt één fout detail de volledige uitspraak toch fout. Daarom kregen de modellen expliciet de opdracht om altijd de volledige stelling te beoordelen.

Waar let ik op?
Niet alleen op JUIST of FOUT, maar ook op de kwaliteit van de uitleg, de correctie en vooral op de bronnen waarmee een model zijn antwoord onderbouwt.
De exacte opdracht

De originele testprompt

Alle vier de AI-assistenten kregen dezelfde prompt.

Beoordeel de volgende 10 stellingen over Roeselare. Controleer elke stelling afzonderlijk. Ga er niet vanuit dat de informatie die ik geef correct is. Geef voor iedere stelling: 1. Oordeel: JUIST, FOUT of ONVOLDOENDE BEWIJS 2. Uitleg: leg kort uit waarom 3. Correctie: als de stelling fout is, geef dan de juiste informatie 4. Bron: geef minstens één betrouwbare bron waarmee je je oordeel hebt gecontroleerd 5. Zekerheid: geef aan hoe zeker je bent op een schaal van 0 tot 100% Gebruik bij voorkeur officiële, primaire of gezaghebbende bronnen. Als betrouwbare bronnen elkaar tegenspreken, vermeld dat dan. Verzin geen ontbrekende informatie. Kun je iets niet betrouwbaar controleren, kies dan ONVOLDOENDE BEWIJS. Beoordeel altijd de volledige stelling. Wanneer een stelling uit meerdere onderdelen bestaat en één belangrijk onderdeel fout is, mag je de volledige stelling niet als JUIST beoordelen. Leg in dat geval duidelijk uit welk deel wel klopt en welk deel niet. De stellingen: 1. KOERS. Museum van de Wielersport bevindt zich in Roeselare. Dat past bij de wielergeschiedenis van de stad: Roeselarenaar Odiel Defraeye was in 1912 de eerste Belg die de Ronde van Frankrijk won. 2. Kenniscentrum ARhus ontstond uit de samensmelting van twee Roeselaarse bibliotheken en heeft zijn hoofdvestiging op De Munt. Alle activiteiten van ARhus vinden echter uitsluitend in die ene vestiging plaats. 3. Het huidige stadhuis van Roeselare behaalde het hoogste BREEAM-duurzaamheidslabel ‘Outstanding’. In het project werden ook het historische rococo-stadhuis en het beschermde UNESCO-belfort behouden en gerestaureerd. 4. Het Kasteel van Rumbeke ligt in het Sterrebos, is een van de oudste renaissancekastelen van België en het Sterrebos dankt zijn naam aan het stervormige patroon van de dreven. 5. Brouwerij Rodenbach in Roeselare kan worden bezocht en staat bekend om haar grote eiken foeders. Het bijbehorende Foederhuis is alleen toegankelijk voor bezoekers die ook een rondleiding door de brouwerij hebben geboekt. 6. Roeselare is officiële partner van het internationale Street Art Cities-platform. Bezoekers kunnen met een digitale kaart of uitgestippelde wandeling verschillende murals in de stad ontdekken. 7. Cultuurcentrum De Spil programmeert theater, muziek, dans, comedy en film, maar organiseert zijn activiteiten uitsluitend in het eigen cultuurcentrum en niet op andere locaties in Roeselare. 8. RSL Op Post bevindt zich in een voormalig postgebouw aan de Brugsesteenweg en is ontwikkeld als een plek voor ontmoeting, dienstverlening, talentontwikkeling en sociaal-culturele initiatieven. 9. Het UNESCO-belfort van Roeselare en de toren van de Sint-Michielskerk zijn dezelfde toren. Bezoekers die de Sint-Michielstoren beklimmen, beklimmen dus tegelijkertijd het UNESCO-belfort. 10. Knack Volley Roeselare speelt zijn thuiswedstrijden in de REO Arena op de site Schiervelde. De REO Arena is uitsluitend een volleybalzaal en wordt niet gebruikt voor congressen, concerten of andere evenementen. Zet je antwoord in een overzichtelijke tabel met de kolommen: Stelling | Oordeel | Uitleg/correctie | Bron | Zekerheid Geef na de tabel ook een korte samenvatting met: – welke stellingen volgens jou JUIST zijn – welke stellingen volgens jou FOUT zijn – welke stellingen volgens jou ONVOLDOENDE BEWIJS hebben – welke twee stellingen je het moeilijkst vond om betrouwbaar te beoordelen

ChatGPT

Antwoord van het model
Stelling Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. KOERS JUIST Correct: KOERS bevindt zich in Roeselare en Odiel Defraeye werd in 1912 de eerste Belgische Tourwinnaar. 99%
2. ARhus FOUT Correct: De Munt is de hoofdvestiging, maar ARhus heeft ook andere vestigingen en activiteitenlocaties. 100%
3. Stadhuis JUIST Correct: BREEAM Outstanding en behoud en restauratie van het historische stadhuis en UNESCO-belfort. 99%
4. Kasteel van Rumbeke JUIST Correct: ligging in het Sterrebos, renaissancekasteel en stervormige aanleg van de dreven. 98%
5. Rodenbach FOUT Correct: het Foederhuis kan ook zonder geboekte brouwerijrondleiding worden bezocht. 100%
6. Street Art Cities JUIST Correct: Roeselare is officiële partner en murals kunnen via digitale kaart of wandeling worden ontdekt. 99%
7. De Spil FOUT Correct: De Spil organiseert ook voorstellingen en activiteiten op andere locaties. 99%
8. RSL Op Post JUIST Correct: voormalig postgebouw aan de Brugsesteenweg met een brede sociale en culturele functie. 97%
9. Belfort FOUT Correct: het UNESCO-belfort hoort bij het stadhuis en is niet de Sint-Michielstoren. 100%
10. REO Arena FOUT Correct: de REO Arena wordt naast volleybal ook gebruikt voor congressen, concerten en andere evenementen. 100%
Samengevat: ChatGPT beoordeelt alle tien de stellingen correct en gebruikt daarbij opvallend vaak officiële of rechtstreeks betrokken Roeselaarse bronnen.

Gemini

Antwoord van het model
Stelling Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. KOERS JUIST Correct beoordeeld. 100%
2. ARhus FOUT Correct: ARhus heeft naast De Munt ook andere vestigingen. 100%
3. Stadhuis JUIST Correct beoordeeld. 100%
4. Kasteel van Rumbeke JUIST Correct beoordeeld. 100%
5. Rodenbach FOUT Correct: het Foederhuis is niet uitsluitend toegankelijk in combinatie met een rondleiding. 95%
6. Street Art Cities JUIST Correct beoordeeld. 100%
7. De Spil FOUT Correct: De Spil organiseert ook activiteiten buiten het eigen gebouw. 100%
8. RSL Op Post JUIST Correct beoordeeld. 100%
9. Belfort JUIST Gemini beweert dat de Sint-Michielstoren ook het UNESCO-belfort is. Dat is fout: het UNESCO-belfort hoort bij het stadhuis. 100%
10. REO Arena FOUT Correct: de arena heeft ook andere evenementenfuncties. 100%
Opvallend:
Gemini verwart het UNESCO-belfort met de Sint-Michielstoren en geeft aan dat foutieve antwoord 100% zekerheid.

Claude

Antwoord van het model
Stelling Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. KOERS JUIST Correct beoordeeld. 95%
2. ARhus FOUT Correct: ARhus is niet beperkt tot De Munt. 90%
3. Stadhuis JUIST Correct: Outstanding-label en integratie van het historische erfgoed. 95%
4. Kasteel van Rumbeke JUIST Correct beoordeeld. 90%
5. Rodenbach FOUT Correct: het Foederhuis is ook zonder brouwerijrondleiding toegankelijk. 90%
6. Street Art Cities JUIST Correct beoordeeld. 90%
7. De Spil FOUT Correct: De Spil werkt ook op externe locaties. 85%
8. RSL Op Post JUIST Correct beoordeeld. 90%
9. Belfort FOUT Correct onderscheid tussen het belfort van het stadhuis en de afzonderlijke Sint-Michielstoren. 90%
10. REO Arena FOUT Correct: de arena is een multifunctionele evenementenlocatie. 90%
Samengevat: Claude heeft net als ChatGPT alle tien de eindoordelen correct. Het belangrijkste verschil zit vooral in de bronnenkeuze: Claude gebruikt vaker Wikipedia en andere secundaire websites.

Perplexity

Antwoord van het model
Stelling Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. KOERS JUIST Correct beoordeeld, maar onderbouwd met Wikipedia in plaats van de officiële museumsite. 100%
2. ARhus FOUT Correct: ARhus heeft meerdere vestigingen. 100%
3. Stadhuis JUIST Correct beoordeeld. 100%
4. Kasteel van Rumbeke JUIST Correct beoordeeld, maar opnieuw met Wikipedia als hoofdbron. 100%
5. Rodenbach FOUT Het oordeel is correct, maar Perplexity verwijst als bron naar een Wikipedia-pagina over het Kasteel van Rumbeke. Die bron ondersteunt deze bewering helemaal niet. 95%
6. Street Art Cities JUIST Correct en onderbouwd met Visit Roeselare. 100%
7. De Spil FOUT Correct: De Spil organiseert ook activiteiten buiten het eigen gebouw. 100%
8. RSL Op Post JUIST Correct en onderbouwd met Vlaanderen.be. 100%
9. Belfort FOUT Correct: het UNESCO-belfort en de Sint-Michielstoren zijn twee verschillende torens. 100%
10. REO Arena FOUT Correct: de arena wordt ook voor congressen, concerten en evenementen gebruikt. 100%
Opvallend:
Perplexity heeft alle tien de eindoordelen correct, maar de bronkwaliteit is duidelijk zwakker. Bij Rodenbach verwijst het model zelfs naar een bron over het Kasteel van Rumbeke.
De uitslag

ChatGPT wint de Roeselare-test

Voor de eindscore kijk ik naar drie onderdelen: het juiste eindoordeel, de kwaliteit van de uitleg of correctie en de kwaliteit van de gebruikte bronnen.

🥇 ChatGPT 29,5 / 30 Alle tien de eindoordelen correct en de meest consequente keuze voor officiële en primaire bronnen.
🥈 Claude 27,5 / 30 Ook alle tien correct, maar vaker gebruik van Wikipedia en andere secundaire bronnen.
🥉 Perplexity 24,5 / 30 Alle eindoordelen correct, maar de bronkwaliteit is opvallend wisselend en één bron is zelfs volledig irrelevant.
Gemini 24 / 30 Negen van de tien eindoordelen correct, maar een duidelijke fout bij het UNESCO-belfort met 100% zekerheid.
Belangrijk:
dit is geen algemene rangschikking van ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity. De scores gelden alleen voor deze specifieke Roeselare-test.
Waar ging het mis?

Vier opvallende verschillen

1. Gemini verwart twee Roeselaarse torens

Gemini beweert dat de Sint-Michielstoren en het UNESCO-belfort dezelfde toren zijn.

Dat klopt niet. Het UNESCO-belfort maakt deel uit van het stadhuis op de Grote Markt. De Sint-Michielstoren hoort bij de Sint-Michielskerk en is een andere toren.

Opvallend genoeg koppelt Gemini aan dit foutieve antwoord 100% zekerheid.

2. Correct antwoord, totaal verkeerde bron

Perplexity beoordeelt de stelling over Rodenbach terecht als FOUT. Het model weet ook correct dat het Foederhuis zonder brouwerijrondleiding toegankelijk is.

Als bron verwijst het echter naar een Wikipedia-pagina over het Kasteel van Rumbeke. Die bron heeft niets met Rodenbach of het Foederhuis te maken.

3. Een bron vermelden is niet genoeg

De Perplexity-fout toont waarom je bij een AI-factcheck niet alleen moet controleren of er een bron staat.

Je moet ook nagaan of die bron daadwerkelijk bewijst wat het model beweert. Een correct antwoord met een irrelevante bron blijft een zwakke factcheck.

4. ChatGPT en Claude vinden dezelfde antwoorden

Beide modellen beoordelen alle tien de stellingen correct. Het verschil zit vooral in de onderbouwing.

ChatGPT gebruikt vaker rechtstreeks Stad Roeselare, Visit Roeselare, ARhus, KOERS en Knack Volley. Claude grijpt vaker terug naar Wikipedia en andere secundaire websites.

Een belangrijke les

Een bron vermelden is niet hetzelfde als iets bewijzen

De Rodenbach-stelling levert misschien wel het interessantste resultaat van deze test op.

Perplexity komt namelijk tot het correcte oordeel. Het Foederhuis is niet alleen toegankelijk voor mensen die een rondleiding door de brouwerij hebben geboekt.

Toch verwijst het model daarbij naar een Wikipedia-pagina over het Kasteel van Rumbeke. De conclusie is dus correct, maar de opgegeven bron ondersteunt die conclusie helemaal niet.

Dat is een belangrijk verschil:
een AI-antwoord wordt niet automatisch betrouwbaarder omdat er een bron naast staat. Ook de inhoud van die bron moet worden gecontroleerd.
Mijn indruk

Wat viel mij op bij de vier modellen?

ChatGPT

ChatGPT is opnieuw het meest complete model in deze test. Alle tien de eindoordelen zijn correct en het model gebruikt opvallend consequent bronnen van de betrokken organisaties zelf.

Gemini

Gemini heeft negen van de tien stellingen correct, maar de fout rond het UNESCO-belfort is duidelijk. Vooral de combinatie van een fout feit met 100% zekerheid valt opnieuw op.

Claude

Claude heeft inhoudelijk eveneens alle tien de eindoordelen correct. Het verschil met ChatGPT zit vooral in de bronkeuze, die vaker secundair is.

Perplexity

Perplexity heeft alle JUIST- en FOUT-oordelen correct, maar de onderbouwing is minder betrouwbaar. Vooral de verkeerde bron bij Rodenbach is een duidelijke misser.

Conclusie

Ook lokale feiten vragen echte controle

De Roeselare-test laat opnieuw zien dat je geen obscure of extreem technische onderwerpen nodig hebt om AI-assistenten stevig te testen.

ARhus, Rodenbach, Street Art Cities, De Spil, het Roeselaarse belfort en de REO Arena zijn allemaal relatief gewone lokale onderwerpen. Toch ontstaan er duidelijke verschillen zodra de modellen één klein detail correct moeten controleren.

ChatGPT wint deze test, met Claude op de tweede plaats. Beide modellen hebben alle tien de eindoordelen correct, maar ChatGPT gebruikt consequenter officiële en primaire bronnen.

Perplexity bereikt eveneens alle juiste eindoordelen, maar toont tegelijk waarom een bronvermelding op zichzelf weinig zegt. Gemini maakt één duidelijke inhoudelijke fout en geeft daar bovendien 100% zekerheid aan.

Voor mij blijft de belangrijkste les eenvoudig: controleer niet alleen het antwoord van een AI-assistent, maar ook de bron waarop dat antwoord gebaseerd is.

Bekijk de bronnen van de factcheck
Factcheck

Bronnen gebruikt bij de controle

Voor de analyse heb ik de antwoorden van ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity zelf opnieuw gecontroleerd. Waar mogelijk gebruikte ik officiële, primaire of gezaghebbende bronnen.

De bronnen zijn belangrijk
Bij verschillende stellingen leek het antwoord op het eerste gezicht eenvoudig, maar zat de fout in één klein detail. Deze test liet bovendien zien dat zelfs een correct AI-antwoord een slechte of volledig irrelevante bron kan bevatten. Daarom heb ik niet alleen gekeken naar wat de modellen beweerden, maar ook naar de bron waarop hun conclusie gebaseerd was.

Deze praktijktest staat niet op zichzelf. We brachten de resultaten van de volledige reeks samen in de gezamenlijke conclusies uit onze Feit of Fictie-tests .

Similar Posts