Aalst door de ogen van AI

Hoe goed kent AI Aalst?

Keizer Kamiel, de Voil Jeanetten, Ajoin Music, Ros Balatum, Dirk Martens en Priester Daens: hoe goed kennen de bekendste AI-assistenten Aalst eigenlijk? Omdat Aalst dé carnavalstad bij uitstek is, gaan vijf van de tien stellingen deze keer specifiek over Aalst Carnaval.

De test

Tien Aalsterse stellingen, waarvan vijf over carnaval

Ik gaf ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity exact dezelfde tien stellingen over Aalst. De modellen wisten niet hoeveel uitspraken juist of fout waren.

De helft van de test draait rond Aalst Carnaval. Keizer Kamiel, de Voil Jeanetten, de UNESCO-erkenning, carnavalsradio Ajoin Music en de popverbranding komen allemaal aan bod.

De andere vijf vragen gaan over het Belfort, de folkloristische rivaliteit met Dendermonde, Dirk Martens, Louis Paul Boon en Adolf Daens.

Waar let ik op?
Niet alleen op JUIST of FOUT, maar ook op de uitleg, de correctie, de gekozen bronnen en de vraag of een model lokale historische details voldoende nauwkeurig controleert.
De exacte opdracht

De originele testprompt

Alle vier de AI-assistenten kregen dezelfde prompt.

Beoordeel de volgende 10 stellingen over Aalst. Controleer elke stelling afzonderlijk. Ga er niet vanuit dat de informatie die ik geef correct is. Geef voor iedere stelling: 1. Oordeel: JUIST, FOUT of ONVOLDOENDE BEWIJS 2. Uitleg: leg kort uit waarom 3. Correctie: als de stelling fout is, geef dan de juiste informatie 4. Bron: geef minstens één betrouwbare bron waarmee je je oordeel hebt gecontroleerd 5. Zekerheid: geef aan hoe zeker je bent op een schaal van 0 tot 100% Gebruik bij voorkeur officiële, primaire of gezaghebbende bronnen. Als betrouwbare bronnen elkaar tegenspreken, vermeld dat dan. Verzin geen ontbrekende informatie. Kun je iets niet betrouwbaar controleren, kies dan ONVOLDOENDE BEWIJS. Beoordeel altijd de volledige stelling. Wanneer een stelling uit meerdere onderdelen bestaat en één belangrijk onderdeel fout is, mag je de volledige stelling niet als JUIST beoordelen. Leg in dat geval duidelijk uit welk deel wel klopt en welk deel niet. De stellingen: 1. Kamiel Sergant werd in 1963, 1966 en 1968 verkozen tot Prins Carnaval en kreeg in 1969 de titel Keizer Carnaval. Hij was daarmee de eerste persoon die in Aalst ooit tot Keizer Carnaval werd benoemd. 2. De traditionele Voil Jeanettenstoet vindt plaats op carnavalsdinsdag. Typische attributen zijn onder meer een kinderwagen, een kapotte paraplu, een korset en een vogelkooi met een haring. 3. Aalst Carnaval werd in 2010 opgenomen op UNESCO’s lijst van immaterieel cultureel erfgoed en in 2019 opnieuw van die lijst verwijderd. Die schrapping veranderde niets aan de aparte UNESCO-werelderfgoedstatus van het Aalsterse belfort. 4. Ajoin Music was jarenlang een tijdelijke Aalsterse carnavalsradio. In 2009 was de zender ongeveer drie maanden rond de klok te horen in de aanloop naar carnaval en na carnaval verdween Ajoin Music opnieuw uit de ether tot een volgend carnavalsseizoen. 5. Op carnavalsmaandag vinden onder meer de bezemdans van de Aalsterse Gilles, de Ajuinworp en de prijsuitreiking plaats. Diezelfde maandagavond wordt ook de carnavalspop op de Grote Markt verbrand en eindigt Aalst Carnaval officieel. 6. Wat in Aalst meestal het Belfort wordt genoemd, bestaat eigenlijk uit drie delen: het schepenhuis, de belforttoren en het gebiedshuisje. De bouw van het schepenhuis begon in 1225 en het geldt als het oudste bewaarde schepenhuis van de Nederlanden. 7. De folkloristische rivaliteit tussen Aalst en Dendermonde rond het Ros Beiaard is veel ouder dan het Aalsterse Ros Balatum. Zelfs het traditionele Dendermondse Ros Beiaardlied verwijst naar Aalst met de woorden dat “die van Aalst” kwaad zijn omdat het Ros Beiaard in Dendermonde uitgaat. Het Aalsterse Ros Balatum werd later ontworpen door Marc De Bruyn, die opvallend genoeg ook het Ros Beiaardstandbeeld in het Dendermondse stadspark ontwierp. 8. De Aalsterse drukker Dirk Martens drukte in 1516 de eerste editie van Thomas Mores beroemde boek Utopia. Omdat Martens uit Aalst afkomstig was, werd die eerste editie ook in zijn drukkerij in Aalst gedrukt. 9. De in Aalst geboren schrijver Louis Paul Boon, auteur van onder meer De Kapellekensbaan, werd verschillende keren voorgedragen voor de Nobelprijs voor Literatuur en ontving die prijs uiteindelijk in 1979, kort voor zijn overlijden. 10. Adolf Daens was een Aalsterse priester die mee aan de basis stond van de christendemocratische en daensistische beweging. Door zijn conflict met de kerkelijke en conservatieve politieke machthebbers kon hij echter nooit zelf zetelen als volksvertegenwoordiger. Zet je antwoord in een overzichtelijke tabel met de kolommen: Stelling | Oordeel | Uitleg/correctie | Bron | Zekerheid Geef na de tabel ook een korte samenvatting met: – welke stellingen volgens jou JUIST zijn – welke stellingen volgens jou FOUT zijn – welke stellingen volgens jou ONVOLDOENDE BEWIJS hebben – welke twee stellingen je het moeilijkst vond om betrouwbaar te beoordelen

ChatGPT

Antwoord van het model
Stelling Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Keizer Kamiel FOUT Correct: Kamiel Sergant was driemaal Prins en werd in 1969 Keizer, maar Fransky De Boitselier was hem als eerste keizer voor. 99%
2. Voil Jeanetten JUIST Correct: de stoet vindt dinsdag plaats en de genoemde attributen behoren tot de traditie. 99%
3. UNESCO JUIST Correct onderscheid tussen de voormalige immateriële-erfgoedstatus van carnaval en de aparte werelderfgoedstatus van het Belfort. 99%
4. Ajoin Music JUIST ChatGPT vindt historische bronnen die bevestigen dat Ajoin Music in 2009 ongeveer drie maanden non-stop uitzond en daarna opnieuw uit de ether verdween. 90%
5. Popverbranding FOUT Correct: Ajuinworp en prijsuitreiking zijn maandag, maar de pop wordt dinsdagavond verbrand. 100%
6. Belfort JUIST Correct: schepenhuis, belforttoren en gebiedshuisje; bouw van het schepenhuis begon in 1225. 97%
7. Ros Balatum JUIST Correct, met extra nuance over de ontstaansgeschiedenis van Ros Balatum en de latere rol van Marc De Bruyn. 91%
8. Dirk Martens FOUT Correct: de eerste editie van Utopia werd door Dirk Martens in Leuven gedrukt, niet in Aalst. 100%
9. Louis Paul Boon FOUT Correct: Boon werd meermaals voorgedragen, maar won de Nobelprijs nooit. 100%
10. Adolf Daens FOUT Correct: Daens zetelde wel degelijk als volksvertegenwoordiger. 100%
Samengevat: ChatGPT beoordeelt alle tien de stellingen correct. Vooral bij Ajoin Music en Ros Balatum zoekt het model verder dan de meest voor de hand liggende bronnen.

Gemini

Antwoord van het model
Stelling Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Keizer Kamiel JUIST Gemini beweert foutief dat Kamiel Sergant de eerste Keizer Carnaval van Aalst was. 100%
2. Voil Jeanetten FOUT Gemini raakt in de dagen verward. De officiële Voil Jeanettenstoet vindt wel degelijk op carnavalsdinsdag plaats. 95%
3. UNESCO JUIST Correct beoordeeld. 100%
4. Ajoin Music ONVOLDOENDE BEWIJS Gemini vindt onvoldoende betrouwbare historische informatie om de specifieke gegevens uit 2009 te bevestigen. 50%
5. Popverbranding JUIST Fout: Gemini plaatst de popverbranding op maandag, terwijl die traditioneel dinsdagavond plaatsvindt. 100%
6. Belfort JUIST Correct beoordeeld. 100%
7. Ros Balatum JUIST Correct beoordeeld, al zijn de gebruikte bronnen eerder secundair. 90%
8. Dirk Martens JUIST Gemini beweert foutief dat de eerste editie van Utopia in Aalst werd gedrukt. Dat gebeurde in Leuven. 100%
9. Louis Paul Boon FOUT Correct: Boon won de Nobelprijs niet. 100%
10. Adolf Daens FOUT Correct: Daens werd wel degelijk volksvertegenwoordiger. 100%
Opvallend:
Gemini maakt meerdere duidelijke fouten bij heel bekende Aalsterse feiten. Bij Keizer Kamiel, de popverbranding en Dirk Martens geeft het zelfs 100% zekerheid aan een fout antwoord.

Claude

Antwoord van het model
Stelling Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Keizer Kamiel FOUT Correct: Fransky De Boitselier was de eerste Keizer Carnaval. 90%
2. Voil Jeanetten JUIST Correct beoordeeld. 97%
3. UNESCO JUIST Correct onderscheid tussen beide UNESCO-statuten. 90%
4. Ajoin Music ONVOLDOENDE BEWIJS Claude vindt het algemene verhaal aannemelijk, maar onvoldoende sterke bronnen voor alle specifieke details uit 2009. 45%
5. Popverbranding FOUT Correct: de popverbranding gebeurt dinsdagavond. 95%
6. Belfort JUIST Correct beoordeeld. 92%
7. Ros Balatum JUIST Correct: rivaliteit, liedtekst en de rol van Marc De Bruyn worden herkend. 90%
8. Dirk Martens FOUT Correct: Utopia werd in Leuven gedrukt. 95%
9. Louis Paul Boon FOUT Correct: Boon heeft de Nobelprijs nooit ontvangen. 96%
10. Adolf Daens FOUT Correct: Daens zetelde als volksvertegenwoordiger. 95%
Samengevat: Claude scoort inhoudelijk zeer sterk. Alleen bij Ajoin Music kiest het model voor ONVOLDOENDE BEWIJS in plaats van JUIST.

Perplexity

Antwoord van het model
Stelling Oordeel Uitleg / correctie Zekerheid
1. Keizer Kamiel FOUT Correct: Fransky De Boitselier was de eerste keizer. 98%
2. Voil Jeanetten JUIST Correct beoordeeld. 96%
3. UNESCO JUIST Correct onderscheid tussen immaterieel erfgoed en werelderfgoed. 99%
4. Ajoin Music ONVOLDOENDE BEWIJS Perplexity vindt de historische details over 2009 onvoldoende betrouwbaar bevestigd. 55%
5. Popverbranding FOUT Correct: de pop wordt dinsdagavond verbrand. 99%
6. Belfort JUIST Correct beoordeeld. 96%
7. Ros Balatum ONVOLDOENDE BEWIJS Perplexity vindt verschillende onderdelen, maar mist de officiële Ros Beiaardbron die de liedtekst en rivaliteit bevestigt. 78%
8. Dirk Martens FOUT Correct: de eerste editie van Utopia verscheen in Leuven. 99%
9. Louis Paul Boon FOUT Correct eindoordeel, maar Perplexity geeft een verkeerde overlijdensdatum. 100%
10. Adolf Daens FOUT Correct: Daens was wel degelijk volksvertegenwoordiger. 100%
Opvallend:
Perplexity is voorzichtig bij Ajoin Music én Ros Balatum. Vooral bij Ros Balatum is die voorzichtigheid onnodig, omdat officiële Dendermondse bronnen de kern van de stelling bevestigen.
De uitslag

ChatGPT wint de Aalst-test overtuigend

Voor de eindscore kijk ik opnieuw naar het juiste oordeel, de kwaliteit van de uitleg en correctie en de kwaliteit van de gebruikte bronnen.

🥇 ChatGPT 29,5 / 30 Alle tien de stellingen correct, inclusief de moeilijke vragen over Ajoin Music en Ros Balatum.
🥈 Claude 27,5 / 30 Bijna volledig correct, maar voorzichtiger bij de historische informatie over Ajoin Music.
🥉 Perplexity 25 / 30 Veel correcte antwoorden, maar onnodige twijfel bij Ros Balatum en een kleine feitelijke fout bij Louis Paul Boon.
Gemini 15 / 30 Meerdere duidelijke fouten, opvallend genoeg vooral bij goed controleerbare Aalsterse carnavalsfeiten.
Belangrijk:
dit is geen algemene rangschikking van ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity. De scores gelden alleen voor deze specifieke Aalst-test.
Opvallend resultaat

Gemini struikelt juist over Aalst Carnaval

Vijf van de tien vragen gingen specifiek over carnaval. Net daar maakt Gemini opvallend veel fouten.

Keizer Kamiel

Gemini noemt Kamiel Sergant de eerste Keizer Carnaval van Aalst. Dat is fout: Fransky De Boitselier was hem voor.

Zekerheid van Gemini: 100%.

Voil Jeanetten

Gemini beoordeelt de dinsdagse Voil Jeanettenstoet als FOUT en raakt verstrikt in de verschillende carnavalsdagen.

Popverbranding

Gemini zegt dat de carnavalspop maandagavond wordt verbrand. De officiële popverbranding is echter dinsdagavond.

Ook hier geeft Gemini: 100% zekerheid.

De moeilijkste factcheck

Een lokale carnavalsradio is moeilijker te controleren dan UNESCO

Stelling 4 over Ajoin Music blijkt de moeilijkste vraag van de hele Aalst-test.

De reden is eenvoudig: officiële UNESCO-documenten, monumentendatabanken en stadsarchieven blijven doorgaans jarenlang online beschikbaar. Voor een tijdelijke lokale carnavalsradio uit 2009 ligt dat anders.

Toch zijn er historische radiobronnen die vermelden dat Ajoin Music in 2009 uitgroeide tot ongeveer drie maanden non-stop carnavalsradio. Berichtgeving uit maart 2009 bevestigt bovendien dat de zender na carnaval opnieuw plaatsmaakte voor andere programmering en het volgende carnavalsseizoen zou terugkeren.

Het verschil tussen de modellen:
ChatGPT combineert de beschikbare historische bronnen en kiest JUIST. Gemini, Claude en Perplexity vinden de bronbasis onvoldoende sterk en kiezen ONVOLDOENDE BEWIJS.
Lokale folklore

Zelfs het Dendermondse Ros Beiaardlied haalt uit naar Aalst

De vraag over Ros Balatum combineert verschillende lokale verhalen die op het eerste gezicht moeilijk te controleren lijken.

Toch bestaan er goede bronnen. Het traditionele Dendermondse Ros Beiaardlied verwijst rechtstreeks naar de rivaliteit met Aalst en bevat de bekende passage over “die van Aalst”.

Ook de rol van Aalstenaar Marc De Bruyn is bijzonder. Hij was betrokken bij het ontwerp van Ros Balatum, waarmee Aalst de draak stak met het Dendermondse Ros Beiaard. Dezelfde kunstenaar ontwierp later ook een Ros Beiaardstandbeeld voor Dendermonde.

Hier mist Perplexity een kans:
het model vindt verschillende onderdelen van het verhaal, maar kiest ONVOLDOENDE BEWIJS omdat het de officiële bron met de liedtekst niet vindt.
Mijn indruk

Wat viel mij op bij de vier modellen?

ChatGPT

ChatGPT levert de meest complete factcheck. Alle tien de eindoordelen zijn correct en het model zoekt ook bij moeilijker vindbare lokale informatie voldoende diep door.

Gemini

Gemini heeft opvallend veel moeite met Aalst Carnaval. Vooral de combinatie van foutieve antwoorden met zeer hoge zekerheid is opnieuw een zwak punt.

Claude

Claude scoort inhoudelijk sterk en heeft vrijwel alle duidelijke feiten correct. Alleen bij Ajoin Music vindt het model de historische bronbasis onvoldoende.

Perplexity

Perplexity controleert de meeste feiten goed, maar is bij Ajoin Music en Ros Balatum te voorzichtig. Bij Louis Paul Boon sluipt bovendien een verkeerde overlijdensdatum in het antwoord.

Conclusie

Lokale folklore is een stevige test voor AI

De Aalst-test laat mooi zien dat lokale kennis veel verder gaat dan jaartallen en monumenten. Tradities, carnavalsfiguren, lokale radio en folkloristische rivaliteit zijn vaak moeilijker te controleren dan algemeen bekende historische feiten.

ChatGPT wint deze test overtuigend. Claude volgt op enige afstand, terwijl Perplexity vooral bij de moeilijkere lokale bronnen wat te voorzichtig wordt.

Gemini heeft het deze keer opvallend moeilijk. Vooral bij Aalst Carnaval maakt het meerdere fouten, soms zelfs bij informatie die eenvoudig op officiële stadsbronnen kan worden gecontroleerd.

Misschien is de belangrijkste les opnieuw dat een zekerheidsscore van een AI-model weinig garanties biedt. Een model kan een antwoord met 100% zekerheid presenteren en toch volledig verkeerd zitten.

Bekijk de bronnen van de factcheck
Factcheck

Bronnen gebruikt bij de controle

Voor de analyse heb ik de antwoorden van ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity zelf opnieuw gecontroleerd. Waar mogelijk gebruikte ik officiële, primaire of gezaghebbende bronnen.

De bronnen zijn belangrijk:
Bij sommige Aalsterse feiten volstaat een officiële UNESCO- of stadsbron. Andere onderwerpen, zoals een tijdelijke carnavalsradio uit 2009 of lokale folklore rond Ros Balatum, vragen veel meer speurwerk. Daarom heb ik bij de eindbeoordeling niet alleen gekeken naar het antwoord van de modellen, maar ook naar de bronnen waarop hun conclusie gebaseerd was.

Wil je verder kijken dan deze ene test? We hebben de resultaten uit onze reeks samengebracht in een bredere analyse over de feitelijke betrouwbaarheid van AI .

Similar Posts