AI-test • ChatGPT • Prompttechnieken
Kan ChatGPT twee virtuele experts echt laten debatteren? Wij deden de test
Stel dat je voor een moeilijke beslissing staat. Je kunt ChatGPT natuurlijk vragen om de voor- en nadelen op te sommen. Maar wat gebeurt er als je de AI opdraagt om twee deskundigen met verschillende perspectieven met elkaar te laten discussiëren?
Het idee klinkt aantrekkelijk: een financieel adviseur die vooral naar de cijfers kijkt, tegenover een psycholoog die meer aandacht heeft voor welzijn en persoonlijke gevolgen. Beide experts verdedigen hun argumenten, stellen elkaar kritische vragen en proberen samen tot een bruikbare conclusie te komen.
Maar kan ChatGPT werkelijk zo’n inhoudelijk debat simuleren? Of krijg je gewoon twee afzonderlijke meningen, mooi verpakt als een gesprek?
Om dat uit te zoeken, heb ik ChatGPT een herkenbare situatie voorgelegd: een zelfstandige die overweegt om voortaan vier in plaats van vijf dagen per week te werken.
ChatGPT moest twee virtuele deskundigen laten debatteren: een financieel adviseur en een arbeidspsycholoog. Ze kregen dezelfde informatie, maar moesten de beslissing vanuit hun eigen vakgebied beoordelen.
We bekijken in deze test niet alleen het uiteindelijke advies, maar vooral hoe het gesprek verloopt. Reageren de experts echt op elkaar? Stellen ze kritische vragen? Durven ze hun mening bij te stellen? En komen er dankzij het debat nieuwe inzichten naar boven?
Het resultaat was uitgebreid en op verschillende punten verrassend sterk. Maar er waren ook beperkingen, waaronder een kleine rekenkundige onnauwkeurigheid.
De test in het kort
ChatGPT kan een inhoudelijk debat tussen twee virtuele experts simuleren
In deze praktijktest lieten we ChatGPT een debat voeren tussen een virtuele financieel adviseur en een arbeidspsycholoog. Ze bespraken of een zelfstandige zijn werkweek van 40 naar 32 uur kon verminderen zonder meer dan 10% omzet te verliezen.
Het resultaat was positief: ChatGPT liet beide experts niet alleen afzonderlijk argumenteren, maar ook rechtstreeks op elkaar reageren, kritische vragen stellen en elkaars standpunten erkennen.
Het debat leidde bovendien tot een concreet voorstel: een proefperiode van twaalf weken, waarbij zowel de financiële resultaten als de ervaren werkdruk en de extra vrije tijd worden opgevolgd.
Toch waren er beperkingen. De experts waren het opvallend vaak eens, het antwoord was erg lang en we ontdekten een kleine rekenkundige onnauwkeurigheid.
Dit resultaat is gebaseerd op één test met ChatGPT. We hebben niet onderzocht of deze methode beter presteert dan een gewone vraag om de voor- en nadelen van een beslissing op te sommen.
Op deze pagina
Hoe verliep ons experiment met twee virtuele AI-experts?
- De testopzet: welke beslissing moesten de experts bespreken?
- De volledige prompt die we gebruikten
- Hoe verliep het debat tussen Sofie en Thomas?
- Reageerden de twee virtuele experts echt op elkaar?
- Welke concrete inzichten en oplossingen leverde het debat op?
- Wat deed ChatGPT goed en wat kon beter?
- Onze conclusie: is een debat tussen AI-experts nuttig?
De testopzet
Een zelfstandige twijfelt tussen vier en vijf werkdagen
Voor deze test kozen we bewust een vraagstuk waarvoor niet één vanzelfsprekend juist antwoord bestaat.
Een fictieve zelfstandige marketingconsultant in Vlaanderen werkt momenteel vijf dagen per week. Hij overweegt om één dag minder te werken, zodat hij meer tijd heeft voor zijn gezin en minder werkdruk ervaart.
Tegelijk maakt hij zich zorgen over zijn inkomsten. Hij wil zijn maandomzet liefst met niet meer dan 10% zien dalen.
De fictieve gegevens
- Huidige werkweek: 40 uur
- Gewenste werkweek: 32 uur
- Factureerbare uren: gemiddeld 25 per week
- Uurtarief: € 70 exclusief btw
- Gemiddelde maandomzet: € 7.600 exclusief btw
- Vaste bedrijfskosten: € 1.500 per maand
- Maximaal gewenst omzetverlies: 10%
- Extra beperking: klanten verwachten bereikbaarheid tijdens gewone werkdagen
We kozen dit voorbeeld omdat de financiële en persoonlijke belangen niet noodzakelijk dezelfde kant op wijzen.
Een kortere werkweek kan meer vrije tijd opleveren. Maar misschien moet de zelfstandige dan harder werken tijdens de overblijvende dagen, hogere tarieven vragen of aanvaarden dat zijn inkomen daalt.
Twee deskundigen met verschillende perspectieven
Expert 1 – Financieel adviseur
Deze expert moet de financiële haalbaarheid beoordelen. Daarbij horen de omzet, factureerbare uren, vaste kosten, eventuele financiële buffers en het risico op inkomensverlies.
Expert 2 – Arbeidspsycholoog
Deze expert moet vooral aandacht hebben voor werkdruk, motivatie, herstel, de grenzen tussen werk en privéleven en de vraag of de extra vrije dag werkelijk meer rust oplevert.
Wat wilden we precies onderzoeken?
We wilden niet alleen weten welk advies ChatGPT zou geven. Het belangrijkste was om te onderzoeken of de twee virtuele deskundigen daadwerkelijk met elkaar in discussie zouden gaan.
Daarom vroegen we expliciet om twee discussierondes waarin de experts:
- rechtstreeks op elkaars argumenten reageren;
- kritische vragen stellen;
- hun eigen standpunten verdedigen;
- ook mogen toegeven wanneer de andere expert gelijk heeft;
- uiteindelijk tot een neutrale samenvatting komen.
De gebruikte opdracht
Dit was de prompt waarmee we het debat uitlokten
We gaven ChatGPT een uitgebreide opdracht waarin de situatie, de twee expertrollen en het gewenste verloop van de discussie werden vastgelegd.
Vooral de instructie om rechtstreeks op elkaars argumenten te reageren is belangrijk. Zonder die instructie zou de AI ook gewoon twee afzonderlijke analyses kunnen geven.
Ik ben een zelfstandige marketingconsultant in Vlaanderen en overweeg om van vijf naar vier werkdagen per week te gaan.
Mijn situatie:
- Ik werk momenteel ongeveer 40 uur per week.
- Daarvan zijn gemiddeld 25 uur factureerbaar.
- Mijn uurtarief is 70 euro exclusief btw.
- Mijn gemiddelde maandomzet bedraagt ongeveer 7.600 euro exclusief btw.
- Mijn vaste bedrijfskosten zijn ongeveer 1.500 euro per maand.
- Ik wil voortaan 32 uur per week werken.
- Ik wil het omzetverlies liefst beperken tot maximaal 10%.
- Mijn klanten verwachten dat ik tijdens de gewone werkdagen bereikbaar ben.
- Ik wil vooral meer tijd voor mijn gezin en minder werkdruk.
Laat twee virtuele experts hierover met elkaar debatteren:
Expert 1: een financieel adviseur die kritisch kijkt naar omzet, kosten, risico’s en financiële haalbaarheid.
Expert 2: een arbeidspsycholoog die vooral aandacht heeft voor werkdruk, motivatie, herstel en de balans tussen werk en privéleven.
Verloop:
- Laat beide experts eerst afzonderlijk hun standpunt toelichten.
- Organiseer vervolgens twee discussierondes waarin ze rechtstreeks op elkaars argumenten reageren en kritische vragen stellen.
- Beide experts mogen van mening veranderen of een argument van de ander erkennen.
- Laat ze concrete mogelijkheden bespreken, inclusief een eventuele proefperiode.
- Sluit af met een neutrale samenvatting: waarover zijn ze het eens, waarover niet en welke gegevens ontbreken nog?
Gebruik een natuurlijke, begrijpelijke gesprekstijl. Maak duidelijk wie aan het woord is. Verzin geen onderzoeksresultaten of financiële zekerheden. Forceer geen meningsverschillen als de experts het eens zijn.
Geef het volledige debat in één antwoord, zonder mij eerst aanvullende vragen te stellen.
We vroegen ChatGPT uitdrukkelijk om het volledige debat in één antwoord te geven. Dat maakt het gemakkelijker om het verloop te beoordelen, maar verklaart ook gedeeltelijk waarom het resultaat zo uitgebreid werd.
Het resultaat
ChatGPT organiseerde een uitgebreid debat tussen Sofie en Thomas
ChatGPT begon met het voorstellen van twee virtuele deskundigen. De financieel adviseur kreeg de naam Sofie en de arbeidspsycholoog werd Thomas.
Het model maakte meteen duidelijk dat het om een gesimuleerd gesprek ging, niet om werkelijk advies van twee onafhankelijke specialisten.
Daarna volgde een uitgebreid antwoord met afzonderlijke standpunten, discussierondes, financiële scenario’s, een voorstel voor een proefperiode en een gezamenlijke eindconclusie.
Eerst kwamen de twee standpunten afzonderlijk aan bod
Sofie vertrok vanuit de financiële cijfers. Ze wees erop dat de zelfstandige momenteel 40 uur werkt, maar slechts 25 uur factureert. Ze wilde vooral weten hoeveel van de overige 15 uur noodzakelijk zijn en waar efficiënter gewerkt kan worden.
“Ik zou niet zomaar een werkdag schrappen en hopen dat het goed komt.”
Thomas legde de nadruk op de oorspronkelijke motivatie: meer tijd voor het gezin en minder werkdruk. Hij waarschuwde dat een kortere werkweek weinig oplevert als dezelfde hoeveelheid werk in minder dagen moet gebeuren.
“Ik zou het niet benaderen als een productiviteitswedstrijd waarin je 40 uur werk in 32 uur moet stoppen.”
Tot zover verschilt het antwoord nog niet fundamenteel van een gewone analyse met twee verschillende perspectieven.
Het interessante begon toen ChatGPT de experts daadwerkelijk op elkaars opmerkingen liet reageren.
In de eerste discussieronde stonden de cijfers centraal
Sofie vroeg zich af hoe de zelfstandige minder kon werken zonder dat zijn omzet te sterk zou dalen.
Thomas antwoordde dat minder werken niet noodzakelijk betekent dat alle verloren uren factureerbare uren zijn. Hij stelde voor om te onderzoeken of de verhouding tussen factureerbare en niet-factureerbare tijd kon verbeteren.
Sofie erkende het argument, maar waarschuwde dat administratie, offertes en klantenbeheer niet zomaar verdwijnen.
Vervolgens ontstond een interessante discussie over de vraag of het behoud van 90% van de omzet eigenlijk wel de juiste doelstelling was.
In de tweede discussieronde kwamen klanten en vrije tijd aan bod
Thomas bracht de bereikbaarheid voor klanten ter sprake. Wat gebeurt er als de zelfstandige op vrijdag vrij neemt, maar klanten die dag toch blijven bellen?
Sofie stelde verschillende mogelijkheden voor: een vaste vrije dag, duidelijke afspraken over reactietijden en een andere organisatie van het klantenwerk.
Ook hier reageerden de twee experts op elkaar. Ze onderzochten onder meer wanneer een uitzondering voor een belangrijke klant aanvaardbaar zou zijn en wanneer die uitzonderingen de vrije dag zouden uithollen.
Daarna volgde een gezamenlijk voorstel
De twee experts kwamen uiteindelijk tot het voorstel om gedurende twaalf weken een vierdaagse werkweek uit te proberen.
ChatGPT werkte dit voorstel vrij gedetailleerd uit, inclusief een mogelijke weekplanning, financiële opvolging en een wekelijkse evaluatie van de werkdruk.
ChatGPT volgde de gevraagde structuur goed. De twee virtuele experts hadden elk een duidelijk perspectief, reageerden op elkaars argumenten en werkten uiteindelijk samen naar een concreet voorstel toe.
Onze analyse
Reageerden de virtuele experts echt op elkaar, of praatten ze naast elkaar?
Dit was de belangrijkste vraag van onze test. Twee afzonderlijke analyses laten schrijven is voor ChatGPT geen bijzonder moeilijke opdracht. Maar een inhoudelijk debat vraagt meer.
De experts moeten elkaars argumenten begrijpen, erop reageren, nieuwe vragen stellen en eventueel hun eigen standpunt bijstellen.
We vonden verschillende passages waarin ChatGPT dat daadwerkelijk deed.
Voorbeeld 1: Thomas stelt de financiële doelstelling ter discussie
Tijdens de eerste discussieronde stelde de arbeidspsycholoog een interessante vraag. Waarom zou de zelfstandige eigenlijk vasthouden aan maximaal 10% omzetverlies? Misschien is wat meer vrije tijd een iets grotere omzetdaling waard.
Thomas, arbeidspsycholoog:
“En mijn kritische vraag aan jou, Sofie, is deze: waarom zouden we de financiële haalbaarheid uitsluitend afmeten aan het behoud van 90% van de omzet?”
Sofie, financieel adviseur:
“Daar ben ik het mee eens. Die 10% is de grens die de ondernemer zelf vooropstelt, geen economische wet.”
“Ik zou liever een bewuste omzetdaling van 15% zien die financieel veilig is, dan een theoretisch omzetverlies van 10% dat alleen haalbaar blijkt door structureel overwerk.”
Dit fragment is interessant omdat de financieel adviseur niet blijft vasthouden aan het oorspronkelijke omzetdoel.
Sofie erkent dat het behouden van zoveel mogelijk omzet niet noodzakelijk de beste beslissing is wanneer de zelfstandige daarvoor voortdurend onder druk moet werken.
Voorbeeld 2: Sofie stelt een kritische vervolgvraag
In de tweede discussieronde bespraken de experts de bereikbaarheid voor klanten.
Thomas vond het belangrijk om de vrije dag te beschermen. Sofie wilde weten of dit standpunt ook houdbaar bleef wanneer een belangrijke klant dringend hulp nodig had.
Sofie, financieel adviseur:
“Maar hoe ver zou jij daarin gaan? Stel dat een belangrijke klant echt op vrijdag een korte reactie nodig heeft. Zou je dat weigeren?”
Thomas, arbeidspsycholoog:
“Dat hangt af van de afspraak, de urgentie en de gevolgen. Ik zou niet zeggen dat iedere uitzondering verkeerd is. Een incidentele uitzondering kan prima zijn.”
Ook hier zien we een echte uitwisseling. De financieel adviseur legt een mogelijk zwak punt in het argument van de psycholoog bloot.
Thomas antwoordt niet met een algemene herhaling van zijn oorspronkelijke standpunt. Hij maakt een onderscheid tussen een uitzonderlijke noodsituatie en een gewoonte waarbij de zelfstandige toch iedere vrijdag aan het werk blijft.
Maar hoe groot waren de meningsverschillen?
Opvallend genoeg waren Sofie en Thomas het regelmatig met elkaar eens. Ze hadden duidelijk verschillende prioriteiten, maar de discussie verliep eerder als een gezamenlijk onderzoek dan als een stevig debat met tegengestelde standpunten.
Dat is niet noodzakelijk negatief. In onze prompt hadden we immers uitdrukkelijk gevraagd om geen kunstmatige tegenstellingen te creëren en om goede argumenten van de andere expert te erkennen.
Het betekent wel dat we deze test niet kunnen beschouwen als een bewijs dat ChatGPT ook overtuigend een veel scherper debat zou voeren tussen twee experts die het fundamenteel oneens zijn.
Bekijk zelf hoe de twee virtuele experts op elkaar reageren
In onderstaande screenshot zie je een fragment uit het oorspronkelijke ChatGPT-debat. Thomas stelt de financiële doelstelling van maximaal 10% omzetverlies ter discussie. Sofie erkent zijn argument en nuanceert haar eigen standpunt. Een mooi voorbeeld van hoe de twee gesimuleerde experts daadwerkelijk op elkaars redenering ingaan.
Kritische beoordeling
Wat deed ChatGPT goed, en wat kon beter?
Het resultaat van deze test was overwegend positief. Maar een uitgebreid en overtuigend antwoord is niet automatisch een foutloos of optimaal antwoord.
We bekeken daarom ook de beperkingen van het gesimuleerde debat.
Wat ging goed?
De twee experts hadden duidelijk verschillende rollen.
De financieel adviseur concentreerde zich op de economische haalbaarheid, terwijl de arbeidspsycholoog vooral aandacht had voor werkdruk en welzijn.
Ze reageerden daadwerkelijk op elkaar.
Het waren geen twee losse analyses. De virtuele deskundigen stelden kritische vragen en gingen inhoudelijk in op de antwoorden van de andere rol.
Ze konden elkaar gelijk geven.
ChatGPT liet de experts erkennen wanneer een argument van de andere kant terecht was. Daardoor ontstond een constructieve discussie.
Het debat leverde een concrete aanpak op.
In plaats van één definitief advies kwam ChatGPT met een proefperiode en meetpunten om de beslissing beter voor te bereiden.
Wat kon beter?
Het debat was niet bijzonder scherp.
Hoewel de experts verschillende accenten legden, waren ze het vrij vaak eens. Er ontstond vooral een gezamenlijke zoektocht naar een oplossing, met relatief weinig fundamentele tegenstellingen.
Het antwoord was erg uitgebreid.
ChatGPT besprak talrijke financiële en organisatorische details. Dat maakte het antwoord grondig, maar ook lang. Voor een gebruiker die snel enkele nieuwe inzichten wil, kan een korter debat praktischer zijn.
De berekeningen steunden op vereenvoudigde aannames.
De maandelijkse omzet werd onder meer berekend op basis van 52 werkweken per jaar. ChatGPT vermeldde die beperking zelf, maar voor een werkelijke financiële beslissing zouden ook vakanties, variabele kosten, belastingen en sociale bijdragen moeten worden meegenomen.
En nog een belangrijke beperking: het zijn geen onafhankelijke experts
Het gesprek lijkt op een discussie tussen twee deskundigen, maar in werkelijkheid genereert één AI-model beide standpunten.
Dat betekent dat beide virtuele experts dezelfde kennisbeperkingen, foutieve aannames of vertekeningen kunnen delen.
Wanneer beide rollen het ergens over eens zijn, is dat dus niet hetzelfde als twee onafhankelijke deskundigen die afzonderlijk tot dezelfde conclusie komen.
Onze conclusie
ChatGPT slaagde in deze test: de virtuele experts gingen echt met elkaar in discussie
Ons belangrijkste doel was om na te gaan of ChatGPT een inhoudelijk debat tussen twee virtuele deskundigen kon simuleren.
Op basis van deze ene test kunnen we die vraag positief beantwoorden.
De financieel adviseur en de arbeidspsycholoog brachten niet alleen hun eigen argumenten aan. Ze reageerden rechtstreeks op elkaar, stelden kritische vragen en erkenden wanneer de andere expert een goed punt had.
De discussie leidde bovendien tot een concreet voorstel: een proefperiode van twaalf weken waarin zowel de financiële haalbaarheid als de persoonlijke voordelen van een kortere werkweek worden onderzocht.
Dat is precies het soort resultaat waarvoor deze prompttechniek interessant kan zijn. Niet om automatisch één juist antwoord te krijgen, maar om een beslissing vanuit verschillende invalshoeken te onderzoeken.
Wanneer lijkt deze techniek nuttig?
Vooral bij vraagstukken waarbij verschillende belangen meespelen. Denk aan een ondernemer die twijfelt over een investering, iemand die een carrièreverandering overweegt of een vereniging die moet kiezen tussen meerdere projecten.
Door twee verschillende perspectieven tegenover elkaar te plaatsen, kun je mogelijke blinde vlekken ontdekken en vragen tegenkomen waar je zelf nog niet aan had gedacht.
Wat moeten we niet uit deze test besluiten?
We hebben niet aangetoond dat virtuele AI-debatten altijd betere adviezen opleveren. We hebben ook niet getest of twee virtuele experts betrouwbaarder zijn dan één AI-assistent die rechtstreeks verschillende argumenten bespreekt.
En uiteraard blijven het gesimuleerde rollen, geen twee onafhankelijk geraadpleegde vakmensen.
De interessantste opbrengst van het debat was niet dat één expert won, maar dat de verschillende argumenten samen een genuanceerder beeld van het probleem opleverden.
De methode lijkt vooral bruikbaar om beter na te denken over een moeilijke keuze, aanvullende vragen te ontdekken en mogelijke oplossingen te verkennen.
Wil je zelf twee virtuele experts laten debatteren?
We hebben ook een afzonderlijke praktische handleiding gemaakt waarin je ontdekt hoe je deze techniek zelf kunt gebruiken.
Daarin leggen we uit hoe je twee geschikte expertrollen kiest, hoe je het debat organiseert en welke voorbeeldprompt je kunt gebruiken om meteen te beginnen.
Bekijk onze praktische tip: Laat twee virtuele experts met elkaar debatteren →
