AI-tip • Slimmer nadenken • Prompttechniek
Laat twee virtuele experts met elkaar in debat gaan
Je staat voor een moeilijke beslissing. Je hebt al verschillende mogelijkheden overwogen, maar geraakt er niet uit. Misschien bekijk je het probleem telkens vanuit dezelfde invalshoek.
Je kunt ChatGPT of een andere AI-assistent natuurlijk gewoon om advies vragen. Maar er bestaat een interessante andere aanpak: laat twee virtuele deskundigen met verschillende perspectieven met elkaar discussiëren.
Denk bijvoorbeeld aan een econoom die vooral kijkt naar de financiële gevolgen en een psycholoog die aandacht heeft voor motivatie, stress en welzijn. Geef beiden hetzelfde probleem en laat ze elkaars argumenten kritisch onderzoeken.
Je krijgt dan niet zomaar één antwoord, maar een gesimuleerd debat waarin verschillende belangen, risico’s en mogelijke oplossingen aan bod komen.
Je kunt zo’n debat ook via de spraakfunctie van ChatGPT laten verlopen. Daardoor kun je de argumenten beluisteren en eventueel zelf tussenbeide komen.
In deze tip tonen we hoe je dit aanpakt, welke prompt je kunt gebruiken en waar je op moet letten om niet zomaar een overtuigend klinkende AI-discussie voor waarheid aan te nemen.
De tip in het kort
Hoe laat je AI twee experts met elkaar debatteren?
Je kunt ChatGPT en andere AI-assistenten een gesimuleerd debat tussen twee deskundigen laten voeren. Beschrijf je probleem, wijs twee verschillende expertrollen toe en vraag de AI om de argumenten van beide kanten kritisch te bespreken.
Zo kun je bijvoorbeeld een financieel adviseur en een arbeidspsycholoog laten discussiëren over de voor- en nadelen van een vierdaagse werkweek. Beide rollen beoordelen dezelfde beslissing vanuit een ander perspectief.
Deze prompttechniek kan je helpen om nieuwe argumenten, mogelijke risico’s, tegenstrijdige belangen en blinde vlekken te ontdekken. Je kunt het debat ook laten afsluiten met een overzicht van de belangrijkste inzichten en mogelijke oplossingen.
Op deze pagina
Ontdek hoe je AI als discussiepanel gebruikt
- Hoe werkt een debat tussen virtuele experts?
- Een herkenbaar praktijkvoorbeeld
- Zo organiseer je zelf een AI-debat
- Voorbeeldprompt om meteen te gebruiken
- Maak het debat nog interessanter met vervolgvragen
- Beluister het debat met de spraakfunctie
- Wat zijn de beperkingen van deze methode?
- Conclusie: wanneer is deze tip nuttig?
De techniek
Van één AI-antwoord naar een discussie tussen verschillende perspectieven
Normaal stel je een vraag aan ChatGPT en krijg je één samenhangend antwoord. De AI kan daarin verschillende voor- en nadelen bespreken, maar bepaalt grotendeels zelf welke argumenten aandacht krijgen.
Bij deze techniek verander je de opdracht. Je vraagt niet alleen om een advies, maar laat de AI verschillende rollen aannemen die elkaar kritisch bevragen.
Je kunt bijvoorbeeld drie onderdelen in de opdracht onderscheiden:
1. Iedere expert geeft een eigen analyse
Elke virtuele deskundige bekijkt het probleem vanuit een specifiek vakgebied. Een financieel adviseur onderzoekt bijvoorbeeld kosten en opbrengsten, terwijl een psycholoog kijkt naar stress, motivatie en gedrag.
2. De experts bespreken elkaars argumenten
Laat beide rollen kritische vragen stellen. Welke risico’s ziet de ene expert over het hoofd? Welke veronderstellingen zijn onvoldoende onderbouwd? Zijn er argumenten die de andere deskundige toch overtuigend vindt?
3. De AI brengt de inzichten samen
Vraag na het debat om een neutrale samenvatting. Waarover zijn de experts het eens? Waar verschillen ze van mening? Welke informatie ontbreekt nog om een verstandige beslissing te nemen?
De deskundigen hoeven overigens niet voortdurend tegengestelde meningen te hebben. Een goed debat is geen ruzie. Het is minstens even interessant wanneer beide rollen erkennen dat een argument van de andere kant terecht is.
Praktijkvoorbeeld
Moet een zelfstandige nog maar vier dagen per week werken?
Stel dat je zelfstandig ondernemer bent. Je werkt momenteel vijf dagen per week, maar denkt eraan om voortaan één dag minder te werken.
Je hoopt meer tijd te krijgen voor je gezin, hobby’s en ontspanning. Tegelijk ben je bang dat je omzet zal dalen of dat klanten minder tevreden zullen zijn.
Je vraagt ChatGPT om twee virtuele experts te laten discussiëren:
Expert 1: de financieel adviseur
Deze deskundige bekijkt de financiële haalbaarheid. Wat gebeurt er met de omzet? Kunnen de vaste kosten nog betaald worden? Is het mogelijk om dezelfde inkomsten te behouden door efficiënter te werken of de tarieven aan te passen?
Expert 2: de arbeidspsycholoog
Deze deskundige kijkt naar werkdruk, motivatie, herstel en de balans tussen werk en privéleven. Misschien zorgt meer vrije tijd voor meer energie, maar wat als dezelfde hoeveelheid werk vervolgens in vier dagen moet gebeuren?
Hoe zou zo’n discussie kunnen verlopen?
Onderstaand gesprek is een vereenvoudigd, fictief voorbeeld.
Financieel adviseur: “Voordat je beslist, moeten we weten hoeveel omzet je op die vijfde werkdag realiseert. Je vaste kosten blijven immers grotendeels bestaan, ook wanneer je minder werkt.”
Arbeidspsycholoog: “Dat klopt, maar de opbrengst per werkdag is niet het enige criterium. Als iemand voortdurend vermoeid is, kan dat op termijn ook gevolgen hebben voor de kwaliteit van het werk en de motivatie.”
Financieel adviseur: “Daar ben ik het mee eens. Maar als de financiële druk door een lagere omzet stijgt, kan de extra vrije dag juist meer stress veroorzaken.”
Arbeidspsycholoog: “Daarom lijkt een proefperiode mij verstandiger dan een definitieve beslissing. Probeer bijvoorbeeld drie maanden vier dagen te werken en volg zowel je inkomsten als je werkdruk en welzijn op.”
Wat levert dit debat op?
De oorspronkelijke vraag was eenvoudig: moet ik vier of vijf dagen werken?
Maar door de twee invalshoeken te combineren, verschijnen nieuwe vragen. Hoeveel omzet verlies je werkelijk? Kun je je werk anders organiseren? Zou een proefperiode mogelijk zijn? En hoe bepaal je of de verandering geslaagd is?
Zelf proberen
Zo organiseer je zelf een debat met AI
Je hebt hiervoor geen bijzondere software nodig. Je kunt gewoon een nieuw gesprek openen in ChatGPT, Gemini, Claude of een andere AI-assistent die tekstgesprekken ondersteunt.
-
Beschrijf je probleem zo concreet mogelijk.
Vermeld wat je wilt bereiken, waarover je twijfelt en welke omstandigheden belangrijk zijn. De AI kan gerichter argumenteren wanneer je voldoende context geeft.
-
Kies twee deskundigen met verschillende invalshoeken.
Bijvoorbeeld een marketeer en een financieel adviseur, een econoom en een psycholoog of een technisch specialist en een gebruiksvriendelijkheidsexpert. Kies vooral rollen die werkelijk iets kunnen toevoegen aan jouw vraagstuk.
-
Laat beide experts eerst hun eigen standpunt uitleggen.
Zo voorkom je dat het volledige gesprek meteen dezelfde richting uitgaat. Vraag de AI om voor iedere rol de belangrijkste argumenten en risico’s te benoemen.
-
Laat ze elkaars redenering kritisch onderzoeken.
Vraag om minstens twee discussierondes. De experts moeten niet alleen hun eigen standpunt herhalen, maar ook reageren op de argumenten van de andere rol.
-
Vraag om een neutrale conclusie.
Laat de AI samenvatten waarover de experts het eens zijn, welke meningsverschillen blijven bestaan en welke informatie je nog nodig hebt om zelf te beslissen.
Voorbeeldprompt
Laat twee virtuele experts over jouw probleem discussiëren
Met onderstaande prompt kun je de techniek meteen zelf uitproberen. Vervang de teksten tussen vierkante haakjes door je eigen informatie.
De opdracht is bewust iets uitgebreider dan een eenvoudige vraag. We willen namelijk niet alleen twee meningen krijgen, maar ook een echte uitwisseling van argumenten, waarbij beide rollen kritisch op elkaar reageren.
Ik wil een gestructureerd debat tussen twee virtuele deskundigen. Het doel is om mijn probleem vanuit verschillende perspectieven te onderzoeken, mogelijke blinde vlekken te ontdekken en mij te helpen zelf een betere beslissing te nemen.
Mijn vraagstuk:
[Beschrijf hier je vraag, probleem of moeilijke beslissing.]
Belangrijke achtergrondinformatie:
[Beschrijf je situatie, doelstellingen, beperkingen en eventuele twijfels.]
De twee experts:
Expert 1: [Beroep of deskundigheid]
Bekijk het probleem vooral vanuit [specifieke invalshoek].
Expert 2: [Beroep of deskundigheid]
Bekijk hetzelfde probleem vooral vanuit [een andere invalshoek].
Verloop van het debat:
- Als belangrijke informatie ontbreekt, stel me dan eerst maximaal drie gerichte vragen en wacht op mijn antwoord. Als er voldoende informatie is, mag je meteen beginnen.
- Laat beide experts eerst afzonderlijk hun analyse geven, met hun belangrijkste argumenten, aandachtspunten en risico’s.
- Organiseer daarna twee discussierondes. Laat de experts kritisch reageren op elkaars argumenten en elkaar vragen stellen.
- Laat beide experts erkennen wanneer de andere een goed punt heeft. Forceer geen meningsverschillen wanneer die er niet zijn.
- Sluit af met een neutrale samenvatting van de belangrijkste inzichten, de resterende meningsverschillen en mogelijke oplossingen.
- Geef aan welke informatie nog ontbreekt of welke aannames en feiten gecontroleerd moeten worden voordat ik een beslissing neem.
Belangrijke afspraken:
Houd het debat begrijpelijk en concreet. Laat duidelijk zien welke expert aan het woord is. Vermijd onnodig vakjargon, verzin geen feiten of onderzoeksresultaten en geef onzekerheden eerlijk aan.
De uiteindelijke beslissing blijft bij mij. Het doel is niet dat één expert moet winnen, maar dat ik het probleem beter begrijp.
Nog betere resultaten
Laat het debat niet eindigen na het eerste antwoord
Een van de handige eigenschappen van AI-assistenten is dat je gewoon kunt verder praten. Je hoeft dus niet tevreden te zijn met de eerste discussie.
Je kunt de twee virtuele experts bijvoorbeeld extra vragen stellen of hen uitdagen om nog dieper over bepaalde argumenten na te denken.
“Welke belangrijke aspecten van mijn probleem hebben jullie allebei nog onvoldoende besproken?”
“Wat is het sterkste argument tegen jullie eigen standpunt? Laat iedere expert dat eerlijk uitleggen.”
“Kunnen jullie samen drie oplossingen bedenken die rekening houden met de belangrijkste bezwaren van beide experts?”
“Welke vijf vragen zou ik eerst moeten beantwoorden voordat jullie mij een beter onderbouwd advies kunnen geven?”
“Voeg nu een derde deskundige toe die het probleem vanuit een nog niet besproken invalshoek onderzoekt. Wat verandert daardoor aan de discussie?”
Extra mogelijkheid
Beluister het virtuele debat met de spraakfunctie
Je hoeft het debat niet noodzakelijk te lezen. Met de spraakfunctie van ChatGPT kun je ook een gesproken gesprek voeren en de argumenten van de virtuele experts beluisteren.
Dat kan een andere ervaring opleveren dan een lange tekst lezen. Je kunt luisteren naar de verschillende argumenten, vragen stellen en het gesprek verder laten verlopen.
Hoe pak je dit aan?
- Open ChatGPT en start een gesprek. Je kunt de voorbeeldprompt van hierboven eerst invoeren als tekst.
- Open de spraakfunctie via het Voice-pictogram. Je kunt het debat ook rechtstreeks met een gesproken opdracht laten beginnen.
- Vraag om een duidelijk gesprek met korte spreekbeurten. Laat ChatGPT bij iedere beurt aangeven welke virtuele expert aan het woord is.
- Stel tijdens of na het debat zelf vragen. Je kunt bijvoorbeeld een argument laten verduidelijken of de twee rollen vragen om een bepaalde mogelijkheid uitgebreider te bespreken.
Je kunt bijvoorbeeld deze extra instructie geven:
“Voer dit debat als een gesprek tussen twee deskundigen. Geef iedere expert korte spreekbeurten en vermeld telkens eerst de naam van de rol. Laat de experts rechtstreeks op elkaar reageren. Pauzeer na twee discussierondes zodat ik zelf vragen kan stellen.”
De precieze mogelijkheden van de spraakfunctie kunnen verschillen naargelang je account, toestel en gebruikte versie van ChatGPT.
Zelf getest op AiLabo.eu
Werkt deze techniek ook echt? Wij deden de test!
We hebben ChatGPT daadwerkelijk twee virtuele experts met elkaar laten debatteren: een financieel adviseur en een arbeidspsycholoog. Ze moesten bespreken of een zelfstandige beter vier of vijf dagen per week zou werken.
Reageerden de experts werkelijk op elkaars argumenten? Durfden ze elkaar tegen te spreken? En leverde het debat nieuwe inzichten op?
We analyseerden het volledige gesprek, inclusief de sterke punten, beperkingen en een kleine rekenkundige onnauwkeurigheid.
Conclusie
Twee perspectieven kunnen interessanter zijn dan één antwoord
De meeste mensen gebruiken ChatGPT en andere AI-assistenten door een vraag te stellen en het antwoord te lezen.
Maar je kunt AI ook inzetten om je eigen redenering uit te dagen. Door twee virtuele deskundigen met verschillende achtergronden te laten discussiëren, kun je nieuwe argumenten, mogelijke risico’s en alternatieve oplossingen ontdekken.
Vooral bij moeilijke keuzes, waarbij verschillende belangen meespelen, kan dat een interessante manier zijn om je gedachten te ordenen.
De grootste meerwaarde zit daarbij niet noodzakelijk in de uiteindelijke conclusie van het debat. Het zijn vaak de vragen en tegenargumenten die tijdens de discussie naar boven komen die je echt verder helpen.
Denk aan een beslissing waarover je momenteel twijfelt. Kies twee deskundigen die er waarschijnlijk verschillend naar zullen kijken en gebruik de voorbeeldprompt van hierboven.
Misschien verandert het debat je mening niet. Maar als je na afloop beter begrijpt welke vragen je nog moet beantwoorden, heeft de oefening al iets opgeleverd.
