Voor absolute beginners

Begin hier: ChatGPT en AI voor beginners

Heb je nog nooit met ChatGPT gewerkt? Of heb je het al eens geopend, maar wist je niet goed wat je moest vragen? Dan ben je hier op de juiste plaats.

Ik leg stap voor stap uit wat ChatGPT is, wat een LLM doet, hoe je een vraag of opdracht geeft en waarom je een antwoord niet altijd zomaar mag geloven.

Ik gebruik meestal ChatGPT als voorbeeld, omdat die naam voor veel mensen het bekendst is. De basisprincipes gelden ook voor Gemini, Claude en Perplexity.

Rustig beginnen

Hoe gebruik je deze uitleg?

De onderwerpen staan in een aanbevolen volgorde. Begin bovenaan en ga daarna naar de volgende stap.

Je hoeft niets vooraf te kennen

Moeilijke woorden worden eenvoudig uitgelegd. Wanneer een woord zoals LLM of prompt voorkomt, vertel ik eerst wat het betekent.

Je hoeft nog niets te installeren

Deze eerste uitleg gaat over de basis. Een AI-dienst kiezen en een gratis account aanmaken komt pas daarna.

Geen klassieke cursus: je hoeft de hele reeks niet in één keer te lezen. Iedere pagina behandelt één duidelijk onderwerp en kan ook afzonderlijk worden bekeken.
Eerst begrijpen wat je gebruikt

De basis

Voor je zelf begint, is het nuttig om te weten wat ChatGPT ongeveer is en waarvoor je zo’n AI-dienst kunt gebruiken.

Wat zijn ChatGPT en een LLM?

ChatGPT is een dienst waaraan je vragen en opdrachten kunt geven. Het systeem dat de antwoorden maakt, wordt een LLM genoemd.

Je hoeft niet te weten hoe alle techniek werkt. Het belangrijkste is dat je begrijpt dat een LLM taal verwerkt en nieuwe antwoorden samenstelt.

Lees: Wat zijn ChatGPT en een LLM? →

Wat kan AI wel en niet?

AI kan uitleg geven, ideeën bedenken, informatie ordenen en helpen bij allerlei dagelijkse opdrachten.

AI begrijpt de wereld niet zoals een mens en kan niet garanderen dat ieder antwoord correct, volledig of geschikt is voor jouw situatie.

Lees: Wat kan AI wel en niet? →
Een vraag of opdracht geven

Zo vertel je wat je nodig hebt

ChatGPT weet niet automatisch wat je bedoelt. Het antwoord hangt voor een groot deel af van de vraag, opdracht of instructie die jij geeft.

Wat is een prompt?

Een prompt is eenvoudigweg de vraag, opdracht of instructie die je aan ChatGPT of een andere AI-dienst geeft.

Voorbeeld van een prompt

Leg in eenvoudige taal uit wat een warmtepomp is. Gebruik een herkenbaar voorbeeld en houd het antwoord kort.

Lees: Wat is een prompt? →

Hoe wil je dat AI antwoordt?

Je kunt niet alleen zeggen waarover het antwoord moet gaan. Je kunt ook vragen hoe het antwoord eruit moet zien.

Vraag bijvoorbeeld om eenvoudige taal, een kort antwoord, een lijst, een tabel, een stappenplan of enkele voorbeelden.

Extra instructie

Geef het antwoord in vijf korte stappen en vermijd moeilijke woorden.

Lees: Hoe laat je AI antwoorden? →
Je hoeft niet opnieuw te beginnen

Werk verder met vervolgvragen

Het eerste antwoord hoeft niet meteen perfect te zijn. Je kunt reageren en vragen om het antwoord aan te passen.

Stel een vervolgvraag

Je kunt vragen om meer uitleg, een kortere versie, een ander voorbeeld of een vriendelijkere formulering.

Eerste vervolgvraag

Ik begrijp de tweede stap nog niet. Leg die opnieuw uit met een eenvoudig voorbeeld.

Nog een vervolgvraag

Maak het antwoord korter en zet de belangrijkste punten in een lijst.

Lees: Vervolgvragen stellen aan AI →
Veelgemaakte fout: beginners denken soms dat ze voor iedere aanpassing een volledig nieuwe opdracht moeten typen. Vaak volstaat een korte vervolgvraag.
Blijf zelf nadenken

Fouten en veilig gebruik

Een antwoord kan duidelijk en zelfverzekerd klinken, maar toch verkeerde of verzonnen informatie bevatten.

Kan AI fouten maken?

Ja. AI kan een vraag verkeerd begrijpen, verouderde informatie gebruiken of iets verzinnen dat geloofwaardig klinkt.

Controleer daarom belangrijke feiten, namen, data, bedragen, adressen en bronnen.

Lees: Kan AI fouten maken? →

AI veilig gebruiken: do’s en don’ts

Deel niet zomaar wachtwoorden, bankgegevens, medische informatie, vertrouwelijke documenten of persoonlijke gegevens van andere mensen.

Gebruik AI als hulpmiddel en niet als enige bron voor belangrijke medische, juridische, financiële of andere persoonlijke beslissingen.

Lees: AI veilig gebruiken →

Dit moet je onthouden

  • ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity zijn diensten waaraan je vragen en opdrachten kunt geven.
  • De vraag, opdracht of instructie die je invoert, wordt een prompt genoemd.
  • Hoe duidelijker je vertelt wat je nodig hebt, hoe groter de kans op een bruikbaar antwoord.
  • Je kunt vervolgvragen stellen en een antwoord stap voor stap laten aanpassen.
  • Ook een overtuigend AI-antwoord kan onjuist of onvolledig zijn.
  • Deel geen persoonlijke, gevoelige of vertrouwelijke informatie zonder goed na te denken.
Klaar voor de volgende stap?

Start gratis met een AI-dienst

Nu je de basis kent, kun je bekijken hoe je ChatGPT, Gemini, Claude of Perplexity gratis gebruikt.

Ik leg uit wat het verschil is tussen gebruiken zonder account en gebruiken met een gratis account. Je ontdekt ook hoe je een gratis account aanmaakt en of je iets moet installeren.

Je kunt altijd terugkeren naar deze pagina wanneer een begrip nog niet helemaal duidelijk is.