AI veilig gebruiken: do’s en don’ts
ChatGPT en andere AI-diensten zijn handige hulpmiddelen. Toch is het belangrijk dat je nadenkt over wat je invoert en wat je met het antwoord doet.
Op deze pagina leg ik uit welke informatie je beter niet deelt, wanneer je een antwoord extra moet controleren en hoe je AI op een verstandige manier gebruikt.
Deel alleen informatie die je verantwoord kunt delen
Behandel een gesprek met AI niet automatisch als een volledig vertrouwelijk gesprek.
Een eenvoudige controlevraag
Vraag jezelf af:
Zou het een probleem zijn als deze informatie door iemand anders werd gelezen?
Is het antwoord ja of twijfel je? Laat de informatie dan weg, maak ze onherkenbaar of gebruik een algemeen voorbeeld.
Welke informatie deel je beter niet met AI?
Voor veel opdrachten heeft ChatGPT geen echte namen, nummers of andere herkenbare gegevens nodig.
Wachtwoorden en codes
Deel geen wachtwoorden, pincodes, toegangscodes of geheime beveiligingsgegevens.
Bank- en betaalgegevens
Voer geen volledige rekeningnummers, kaartgegevens of andere gevoelige betaalinformatie in.
Identiteitsgegevens
Deel geen kopie van een identiteitskaart, paspoort of andere officiële documenten zonder goede reden.
Medische gegevens
Wees voorzichtig met medische verslagen, diagnoses en informatie waaraan een persoon herkenbaar is.
Vertrouwelijke werkgegevens
Deel geen geheime bedrijfsinformatie, klantenlijsten, contracten of interne documenten zonder toestemming.
Gegevens van anderen
Deel niet zomaar namen, adressen, telefoonnummers of persoonlijke verhalen van andere mensen.
Vervang persoonlijke gegevens door algemene omschrijvingen
Je kunt meestal een bruikbaar antwoord krijgen zonder de echte naam, het adres of het klantnummer te vermelden.
Vul de echte gegevens pas achteraf in
Laat AI bijvoorbeeld werken met [NAAM KLANT], [FACTUURNUMMER] en [BEDRAG]. Daarna vervang je die aanduidingen zelf.
Controleer een bestand voordat je het uploadt
Een document kan meer informatie bevatten dan je op het eerste gezicht ziet.
Lees het volledige document
Controleer of er namen, adressen, handtekeningen, rekeningnummers of vertrouwelijke opmerkingen in staan.
Verwijder onnodige pagina’s
Upload alleen de onderdelen die nodig zijn voor je vraag.
Maak gegevens onleesbaar
Verwijder of bedek persoonlijke gegevens wanneer AI ze niet nodig heeft.
Vraag toestemming
Upload geen vertrouwelijke documenten van je werkgever, klant of andere persoon zonder toestemming.
Gebruik AI niet als vervanging voor een deskundige
AI kan helpen om een onderwerp te begrijpen of vragen voor te bereiden. Het kent je volledige situatie niet en draagt geen verantwoordelijkheid voor de gevolgen.
Medische vragen
Gebruik AI om algemene informatie beter te begrijpen, maar niet om zelf een diagnose te stellen of een behandeling te kiezen.
Juridische vragen
Wetten verschillen per land en situatie. Regels kunnen veranderen en uitzonderingen bevatten.
Financiële vragen
Belastingen, beleggingen, leningen en verzekeringen hangen af van persoonlijke gegevens en actuele voorwaarden.
Wanneer de gevolgen belangrijk zijn
Controleer het antwoord bij een betrouwbare bron en raadpleeg zo nodig een bevoegde arts, jurist, boekhouder of andere deskundige.
Laat AI helpen nadenken, maar niet alleen beslissen
AI kan mogelijkheden, vragen en aandachtspunten voorstellen. De uiteindelijke beslissing blijft bij jou.
Controleer belangrijke informatie
Een antwoord kan duidelijk en professioneel klinken en toch fouten bevatten. We hebben dat in de praktijk onderzocht met meer dan 100 controleerbare uitspraken. Lees ook wat onze tests leren over de betrouwbaarheid van AI .
Controleer feiten
Kijk namen, data, bedragen, adressen, voorwaarden en andere controleerbare gegevens na.
Open de bronnen
Ga na of de genoemde website werkelijk ondersteunt wat AI beweert.
Controleer de datum
Regels, prijzen, functies en openingsuren kunnen ondertussen veranderd zijn.
Gebruik officiële informatie
Raadpleeg voor belangrijke regels bij voorkeur de bevoegde organisatie of overheidsdienst.
Kijk goed naar foto’s voordat je ze toevoegt
Een foto kan personen, documenten, adressen of andere herkenbare informatie tonen.
Let op herkenbare personen
Upload niet zomaar foto’s van andere mensen, zeker niet wanneer het om kinderen of een privésituatie gaat.
Let op informatie in de achtergrond
Een naamkaartje, brief, nummerplaat of computerscherm kan onbedoeld leesbaar zijn.
Snijd de afbeelding bij
Toon alleen het deel dat AI nodig heeft om je vraag te beantwoorden.
Maak gevoelige delen onleesbaar
Bedek namen, gezichten, nummers en andere informatie die niet nodig is.
Ga zorgvuldig om met teksten en werk van anderen
Een tekst, afbeelding of ander werk kan van iemand anders zijn. AI gebruiken verandert daar niet automatisch iets aan.
Vraag om een eigen nieuwe tekst
Laat AI een onderwerp in nieuwe woorden uitleggen en controleer het resultaat daarna zelf.
Vermeld bronnen wanneer nodig
Maak duidelijk waarop feiten, cijfers of overgenomen ideeën zijn gebaseerd.
Kopieer niet blindelings
Neem een AI-tekst niet automatisch over zonder controle en eigen beoordeling.
Vraag geen exacte nabootsing
Laat AI niet zomaar een volledige tekst of herkenbare stijl van een andere maker kopiëren.
Let extra op wanneer anderen het toestel gebruiken
Op een gedeelde computer kunnen andere gebruikers mogelijk je account, gesprekken of gedownloade bestanden zien.
Log uit
Sluit niet alleen het venster, maar meld je volledig af bij je account.
Bewaar geen wachtwoord
Laat de browser je wachtwoord niet onthouden op een openbaar of gedeeld toestel.
Controleer downloads
Verwijder bestanden die je hebt gedownload en daarna niet meer nodig hebt.
De belangrijkste do’s en don’ts
| Doen | Niet doen |
|---|---|
| Persoonlijke gegevens vervangen door algemene aanduidingen. | Wachtwoorden, codes of betaalgegevens invoeren. |
| Een document controleren voordat je het uploadt. | Volledige vertrouwelijke documenten zonder controle delen. |
| Belangrijke feiten bij een betrouwbare bron nakijken. | Een overtuigend antwoord automatisch geloven. |
| AI gebruiken om mogelijkheden en vragen te verzamelen. | AI alleen een belangrijke beslissing laten nemen. |
| Een deskundige raadplegen wanneer de gevolgen groot zijn. | AI als vervanging voor een arts, jurist of financieel deskundige gebruiken. |
| Uitloggen op een gedeeld of openbaar toestel. | Je account open laten staan wanneer iemand anders het toestel gebruikt. |
Dit moet je onthouden
- Deel geen wachtwoorden, toegangscodes, betaalgegevens of andere gevoelige informatie.
- Gebruik waar mogelijk algemene aanduidingen in plaats van echte namen en persoonlijke gegevens.
- Controleer bestanden en afbeeldingen voordat je ze uploadt.
- Deel geen vertrouwelijke gegevens van je werkgever, klanten of andere personen zonder toestemming.
- Gebruik AI niet als vervanging voor een arts, jurist, boekhouder of andere bevoegde deskundige.
- Controleer belangrijke feiten, bronnen en actuele informatie.
- Laat AI helpen nadenken, maar behoud zelf de controle over beslissingen.
- Log uit wanneer je AI op een gedeeld of openbaar toestel gebruikt.
Gratis starten met ChatGPT of een andere AI-dienst
Je hebt de basis van ChatGPT en andere AI-diensten doorlopen. Je weet nu wat een LLM en een prompt zijn, hoe je een antwoord bijstuurt en waarop je moet letten.
In het volgende onderdeel ontdek je hoe je AI gratis gebruikt, wat het verschil is tussen werken zonder account en met een gratis account en hoe je zelf een account aanmaakt.
Wil je alle basisstappen nog eens bekijken? Ga terug naar Begin hier.