Werken met je eigen documenten

Bestanden uploaden naar AI: zo werkt het

Je kunt een document, PDF, spreadsheet, presentatie of ander ondersteund bestand aan een AI-dienst toevoegen en er vragen over stellen.

Je kunt bijvoorbeeld een lange tekst laten samenvatten, moeilijke passages laten uitleggen of belangrijke data en bedragen laten verzamelen.

Op deze pagina leer je hoe je een bestand veilig toevoegt, welke vragen je kunt stellen en waarom je het antwoord altijd zelf moet controleren.

Eenvoudig uitgelegd

Wat betekent een bestand uploaden?

Uploaden betekent dat je een bestand vanaf je computer, smartphone of tablet aan een gesprek toevoegt.

Je geeft AI tijdelijk toegang tot de inhoud

Nadat je een bestand hebt toegevoegd, kan de AI-dienst proberen om de tekst, cijfers, tabellen of afbeeldingen in het bestand te lezen.

Daarna stel je een gerichte vraag, zoals: “Vat dit document samen” of “Welke bedragen worden genoemd?”

Een bestand toevoegen is niet hetzelfde als publiceren: toch moet je zorgvuldig omgaan met persoonlijke, vertrouwelijke en auteursrechtelijk beschermde informatie.
Veelvoorkomende bestandstypen

Welke soorten bestanden kun je gebruiken?

De ondersteunde bestandstypen en maximale grootte verschillen per AI-dienst en gratis account.

Document

Tekstbestand

Bijvoorbeeld een brief, verslag, handleiding, nota of tekstverwerkingsdocument.

PDF

PDF-document

Bijvoorbeeld een brochure, rapport, factuur, formulier of gedownloade handleiding.

Spreadsheet

Tabel met gegevens

Bijvoorbeeld een Excel-bestand met bedragen, lijsten, planning of meetgegevens.

Presentatie

Dia’s of slides

Bijvoorbeeld een lespresentatie, bedrijfsvoorstelling of projectoverzicht.

Afbeelding

Foto of scan

Bijvoorbeeld een foto van een voorwerp, document, foutmelding of handgeschreven notitie. Wil je daar specifiek mee aan de slag in ChatGPT? Bekijk dan ook hoe je een foto analyseert met ChatGPT .

Andere bestanden

Audio, video of gegevensbestand

Sommige AI-diensten ondersteunen aanvullende bestandstypen. De mogelijkheden kunnen per dienst verschillen.

Wordt je bestand geweigerd? Het type, de grootte of het aantal bestanden wordt mogelijk niet ondersteund door je account.
Van samenvatten tot vergelijken

Wat kun je aan AI vragen?

Voeg niet alleen een bestand toe. Vertel ook duidelijk welke taak AI met de inhoud moet uitvoeren.

Samenvatten

Laat de hoofdpunten uit een lang document verzamelen.

Uitleggen

Laat een moeilijke passage in eenvoudigere woorden uitleggen.

Informatie zoeken

Vraag waar een bepaalde naam, datum, voorwaarde of bedrag voorkomt.

Vergelijken

Voeg twee documenten toe en vraag om overeenkomsten en verschillen.

Ordenen

Laat losse informatie omzetten in een tabel, lijst of stappenplan.

Vragen bedenken

Laat AI voorstellen welke vragen je nog over het document moet stellen.

AI controleert niet automatisch of alles juist is

AI kan informatie verkeerd lezen, overslaan of uit de verkeerde passage halen. Controleer belangrijke resultaten daarom in het oorspronkelijke bestand.

Stap voor stap

Hoe upload je een bestand naar AI?

De knoppen kunnen per dienst en toestel verschillen, maar de algemene werkwijze is vergelijkbaar.

Open een gesprek

Start een nieuw gesprek of open een gesprek waarin het bestand relevant is.

Zoek de toevoegknop

Kijk naar een plusteken, paperclip, uploadknop of knop om bestanden toe te voegen.

Kies het bestand

Selecteer het bestand op je computer, smartphone, tablet of ondersteunde opslagdienst.

Wacht tot het is toegevoegd

Controleer of de bestandsnaam zichtbaar wordt in het gesprek.

Schrijf je opdracht

Vertel precies welke informatie je uit het bestand nodig hebt.

Controleer het antwoord

Vergelijk belangrijke informatie met het oorspronkelijke bestand.

Zie je geen knop om een bestand toe te voegen? Mogelijk moet je eerst inloggen, heb je een limiet bereikt of ondersteunt de gebruikte dienst deze functie niet.
Praktisch voorbeeld 1

Een document laten samenvatten

Alleen vragen om een samenvatting levert niet altijd het meest bruikbare resultaat op. Geef aan wat je nodig hebt.

Te algemene opdracht

Vat dit samen.

AI weet niet hoe lang de samenvatting moet zijn en waarop de nadruk moet liggen.

Duidelijkere opdracht

Vat dit document samen in maximaal acht korte punten. Vermeld apart de belangrijkste data, bedragen, voorwaarden en acties.
Nuttige vervolgvragen
Welke belangrijke uitzonderingen of voorwaarden ontbreken mogelijk in je samenvatting?
Vermeld bij ieder punt op welke pagina of in welke passage je de informatie hebt gevonden.
Praktisch voorbeeld 2

Een moeilijke passage laten uitleggen

AI kan helpen om ingewikkelde of technische taal begrijpelijker te maken.

Voorbeeldprompt
Leg pagina 4 en 5 van dit document uit in eenvoudig Nederlands. Leg moeilijke woorden afzonderlijk uit en geef een herkenbaar voorbeeld. Behoud belangrijke voorwaarden en uitzonderingen.

Wel nuttig

  • Vaktaal eenvoudiger laten uitleggen.
  • Een lange zin opsplitsen.
  • Een voorbeeld laten toevoegen.
  • Belangrijke begrippen laten verzamelen.

Blijf voorzichtig

  • De eenvoudige uitleg kan nuances verliezen.
  • Een uitzondering kan worden overgeslagen.
  • AI kan een juridisch begrip verkeerd uitleggen.
  • Controleer belangrijke passages in het origineel.
PDF-documenten

Kan AI iedere PDF goed lezen?

Dat hangt af van de inhoud en de manier waarop de PDF werd gemaakt.

PDF met selecteerbare tekst

Een PDF die rechtstreeks uit een tekstprogramma is opgeslagen, kan doorgaans gemakkelijker worden gelezen.

Ingescande PDF

Een scan bestaat vaak uit afbeeldingen van pagina’s. Kleine, scheve of onscherpe tekst kan moeilijker worden herkend.

PDF met ingewikkelde tabellen

Kolommen, voetnoten en tabellen kunnen verkeerd worden gecombineerd of uit hun verband worden gehaald.

Beveiligde of beschadigde PDF

Een bestand met beperkingen, een wachtwoord of technische schade kan mogelijk niet worden verwerkt.

Handige controlevraag
Welke pagina’s of onderdelen van deze PDF kon je niet duidelijk lezen? Doe geen aannames over onleesbare tekst.
Cijfers en tabellen

Een spreadsheet laten analyseren

AI kan helpen om gegevens te ordenen en patronen te beschrijven. Het resultaat blijft afhankelijk van de kwaliteit van je bestand.

Een overzicht maken

Beschrijf wat in iedere kolom staat en vat de belangrijkste informatie samen.

Verschillen zoeken

Welke waarden wijken duidelijk af van de rest? Vermeld de rij, kolom en gebruikte berekening.

Ontbrekende gegevens vinden

Geef een lijst van lege cellen, onvolledige rijen en mogelijk verkeerd ingevoerde waarden.

Een tabel vereenvoudigen

Maak een kleinere tabel met alleen de kolommen die nodig zijn om [VRAAG] te beantwoorden.

Controleer berekeningen zelf

AI kan een verkeerde formule gebruiken, een kolom verkeerd begrijpen of getallen verkeerd overnemen. Controleer belangrijke totalen en conclusies in het oorspronkelijke bestand.

Praktisch voorbeeld 3

Twee documenten met elkaar vergelijken

Voeg de twee bestanden in hetzelfde gesprek toe en geef ze een duidelijke naam in je opdracht.

Voorbeeldprompt
Vergelijk BESTAND A en BESTAND B. Maak een tabel met de belangrijkste overeenkomsten en verschillen. Besteed vooral aandacht aan prijzen, termijnen, voorwaarden en uitzonderingen. Vermeld bij ieder verschil waar het in de documenten staat.

Geschikte vergelijkingen

  • Twee offertes
  • Twee versies van een tekst
  • Twee productfiches
  • Twee planningen

Controleer vooral

  • Of dezelfde begrippen worden vergeleken.
  • Of bedragen inclusief of exclusief kosten zijn.
  • Of voorwaarden volledig zijn overgenomen.
  • Of geen belangrijke voetnoten ontbreken.
Bescherm gegevens

Controleer altijd wat er in het bestand staat

Een document kan meer persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten dan nodig is voor je vraag.

Persoonlijke gegevens

Namen, adressen, telefoonnummers, e-mailadressen en identificatienummers.

Financiële gegevens

Rekeningnummers, kaartgegevens, betaalinformatie en persoonlijke financiële overzichten.

Medische informatie

Diagnoses, verslagen, medicatie en andere herkenbare gezondheidsgegevens.

Gegevens van anderen

Klantgegevens, personeelsinformatie of documenten over familieleden en andere personen.

Vertrouwelijke werkinformatie

Interne cijfers, contracten, strategieën, wachtwoorden en geheime bedrijfsinformatie.

Verborgen informatie

Opmerkingen, tabbladen, metadata of pagina’s die je niet bewust wilde delen.

Vraag toestemming wanneer het bestand niet van jou is

Upload geen vertrouwelijke documenten van je werkgever, klant, collega of andere persoon zonder toestemming.

Deel alleen wat nodig is

Zo maak je een bestand veiliger vóór je het toevoegt

Maak een kopie

Werk niet rechtstreeks in het oorspronkelijke bestand, maar maak een aparte versie voor de AI-opdracht.

Verwijder onnodige pagina’s

Bewaar alleen de pagina’s of tabbladen die nodig zijn om je vraag te beantwoorden.

Vervang herkenbare gegevens

Gebruik bijvoorbeeld [KLANT], [BEDRAG] of [DATUM] in plaats van echte gegevens.

Controleer verborgen onderdelen

Bekijk opmerkingen, werkbladen, voetnoten en andere inhoud die mogelijk niet meteen zichtbaar is.

Een veilige vuistregel

Upload alleen de minimale hoeveelheid informatie die AI nodig heeft om je opdracht uit te voeren.

Een upload is geen garantie

Waarom leest AI een bestand soms verkeerd?

Een bestand kan technisch worden aanvaard, terwijl bepaalde inhoud toch niet goed wordt begrepen.

Onduidelijke scan

Kleine, scheve, handgeschreven of onscherpe tekst kan verkeerd worden herkend.

Ingewikkelde opmaak

Kolommen, tekstvakken, voetnoten en tabellen kunnen in de verkeerde volgorde worden gelezen.

Zeer lang document

Bij een groot bestand kan AI informatie overslaan of minder aandacht geven aan bepaalde delen.

Afbeeldingen in een document

Tekst in grafieken, schema’s en screenshots wordt mogelijk niet volledig meegenomen.

Onduidelijke opdracht

AI weet niet waarop het moet letten en geeft een te algemene samenvatting.

Verkeerde interpretatie

De tekst wordt gelezen, maar de betekenis of samenhang wordt verkeerd begrepen.

Nuttige vraag
Welke onderdelen van het bestand kon je niet goed lezen of interpreteren? Maak duidelijk onderscheid tussen informatie uit het bestand en je eigen aannames.
Werk in kleinere stappen

Wat doe je met een lang of ingewikkeld document?

Een groot document in één keer laten analyseren geeft niet altijd het beste resultaat.

Werk per hoofdstuk

Vraag eerst om een samenvatting van afzonderlijke delen en laat daarna de samenvattingen combineren.

Vraag om een inhoudsoverzicht

Laat AI eerst beschrijven welke hoofdstukken, tabellen en onderwerpen in het bestand staan.

Stel één vraag tegelijk

Vraag niet tegelijk om een samenvatting, vergelijking, controle en volledige nieuwe tekst.

Verwijs naar pagina’s of onderdelen

Geef duidelijk aan over welke pagina, tabel, kolom of passage je een vraag stelt.

Mogelijke werkwijze
Maak eerst een overzicht van de hoofdstukken en onderwerpen in dit document. Geef nog geen uitgebreide samenvatting.
Vat nu alleen hoofdstuk 2 samen in maximaal zes punten.
Welke informatie uit hoofdstuk 2 moet ik zelf controleren?
Let hierop

Veelgemaakte fouten bij bestandsuploads

Alleen het bestand toevoegen

Zonder duidelijke opdracht weet AI niet welk resultaat je nodig hebt.

Het volledige archief uploaden

Deel niet meer documenten en gegevens dan nodig is.

De samenvatting blind overnemen

Belangrijke voorwaarden, uitzonderingen of cijfers kunnen ontbreken.

Geen pagina’s laten vermelden

Zonder verwijzing naar het origineel is controle moeilijker.

Een onleesbare scan gebruiken

Slechte beeldkwaliteit vergroot de kans op verkeerd herkende tekst.

Vergeten dat uploads beperkt zijn

Gratis accounts kunnen grenzen stellen aan aantal, grootte en gebruiksfrequentie.

Ga terug naar het origineel

Zo controleer je het resultaat

Laat AI aangeven waar de informatie staat en kijk daarna zelf in het oorspronkelijke bestand.

Controleer namen en data

Kijk of personen, organisaties, datums en termijnen correct zijn overgenomen.

Controleer bedragen

Let op decimalen, valuta, totalen en bedragen inclusief of exclusief kosten.

Controleer voorwaarden

Kijk of uitzonderingen, voetnoten en kleine letters zijn meegenomen.

Controleer de vindplaats

Zoek de informatie terug op de genoemde pagina of in de genoemde passage.

Controleer de conclusie

Een juist overgenomen feit kan toch tot een verkeerde conclusie leiden.

Vraag deskundige hulp

Laat belangrijke medische, juridische of financiële documenten controleren door een bevoegde persoon.

Dit moet je onthouden

  • Uploaden betekent dat je een bestand aan een AI-gesprek toevoegt.
  • Je kunt onder meer documenten, PDF’s, spreadsheets, presentaties en afbeeldingen gebruiken.
  • Vertel altijd duidelijk wat AI met het bestand moet doen.
  • Vraag waar belangrijke informatie in het oorspronkelijke document staat.
  • Een scan, ingewikkelde tabel of lange PDF kan verkeerd worden gelezen.
  • Verwijder persoonlijke en vertrouwelijke informatie die niet nodig is.
  • Upload geen documenten van anderen zonder toestemming.
  • Werk bij grote bestanden per hoofdstuk, pagina of afzonderlijke vraag.
  • Controleer namen, data, bedragen, voorwaarden en conclusies in het oorspronkelijke bestand.
  • Een AI-samenvatting vervangt geen deskundige beoordeling van een belangrijk document.
Volgende praktische mogelijkheid

Afbeeldingen analyseren met AI

Je weet nu hoe je documenten en andere bestanden toevoegt. Op de volgende pagina bekijken we uitgebreider hoe je een foto, screenshot, scan of andere afbeelding laat analyseren.

Je leert welke vragen je kunt stellen, waarom AI details kan missen en welke persoonlijke informatie je beter eerst onherkenbaar maakt.

Wil je eerst de veiligheidsregels herhalen? Bekijk AI veilig gebruiken: do’s en don’ts .