Wat is ChatGPT en wat is een LLM?
ChatGPT is een dienst waaraan je vragen en opdrachten kunt geven. Een LLM is het systeem dat achter de schermen helpt om de antwoorden te maken.
Dat klinkt misschien technisch, maar je hoeft niet te weten hoe alle techniek precies werkt. Op deze pagina leg ik alleen uit wat je als gebruiker nodig hebt om goed te kunnen beginnen.
Ik gebruik ChatGPT als bekendste voorbeeld. De algemene uitleg geldt grotendeels ook voor Gemini, Claude en Perplexity.
Wat is ChatGPT?
ChatGPT is een online dienst waarmee je in gewone taal kunt communiceren. Je typt of spreekt een vraag, opdracht of instructie in en ontvangt daarna een antwoord.
Jij geeft een opdracht
Je vertelt wat je wilt weten of wat ChatGPT voor je moet doen.
ChatGPT maakt een antwoord
ChatGPT stelt een antwoord samen dat past bij je vraag en de informatie die je hebt gegeven.
Waarvoor kun je ChatGPT gebruiken?
Je kunt ChatGPT voor heel uiteenlopende vragen en opdrachten gebruiken. Het is dus geen programma dat maar één taak uitvoert.
Iets laten uitleggen
Vraag om een moeilijk onderwerp in eenvoudige taal uit te leggen.
Ideeën laten bedenken
Vraag bijvoorbeeld om ideeën voor een maaltijd, activiteit of planning.
Informatie ordenen
Laat losse informatie omzetten in een lijst, overzicht of stappenplan.
Een tekst bespreken
Vraag om een tekst samen te vatten of in eenvoudigere woorden uit te leggen.
Vragen stellen over bestanden
Bij sommige diensten kun je ook documenten of afbeeldingen toevoegen.
Vervolgvragen stellen
Je kunt op een antwoord reageren en vragen om iets te verbeteren of verder uit te leggen.
Welke mogelijkheden beschikbaar zijn, kan verschillen per dienst, account en toestel.
Wat is een LLM?
De letters LLM staan voor een groot taalmodel. Het is het systeem dat taal verwerkt en antwoorden samenstelt.
Zeer eenvoudig gezegd
Een LLM heeft tijdens zijn ontwikkeling heel veel voorbeelden van taal verwerkt. Daardoor kan het verbanden in taal herkennen en een passend antwoord samenstellen.
Het antwoord staat meestal niet vooraf als één kant-en-klare tekst opgeslagen. Het wordt op dat moment opgebouwd op basis van je vraag, opdracht en eerdere berichten in het gesprek.
ChatGPT en een LLM zijn niet hetzelfde
De twee woorden worden vaak door elkaar gebruikt. Toch betekenen ze niet precies hetzelfde.
| ChatGPT | LLM |
|---|---|
| De dienst die je opent op een website of in een app. | Het systeem dat taal verwerkt en antwoorden helpt maken. |
| Hier typ of spreek je je vraag of opdracht in. | Dit verwerkt je invoer en stelt een antwoord samen. |
| Heeft een scherm, knoppen, gesprekken en instellingen. | Werkt achter de schermen en is voor jou meestal niet zichtbaar. |
Een eenvoudige vergelijking
Je kunt ChatGPT vergelijken met een auto die je gebruikt. Het LLM is dan een belangrijk deel van de motor onder de motorkap.
Je hoeft niet precies te begrijpen hoe de motor gebouwd is om met de auto te kunnen rijden. Een beetje basiskennis helpt je wel om beter te begrijpen wat de auto kan en waar de beperkingen liggen.
Wat gebeurt er nadat je een vraag stelt?
Voor jou voelt het eenvoudig: je voert een vraag in en even later verschijnt een antwoord.
Je geeft informatie
Je typt of spreekt een vraag, opdracht of instructie in.
Het systeem verwerkt je woorden
Het kijkt naar wat je vraagt en naar informatie die eerder in hetzelfde gesprek is gegeven.
Het stelt een antwoord samen
Het maakt een antwoord dat zo goed mogelijk bij je opdracht lijkt te passen.
Jij beoordeelt het resultaat
Je kunt het antwoord gebruiken, controleren of met een vervolgvraag laten aanpassen.
Begrijpt ChatGPT wat je zegt?
De antwoorden kunnen heel natuurlijk klinken. Daardoor lijkt het soms alsof je met een mens praat.
Wat het wel kan
- De woorden in je opdracht verwerken.
- Verbanden in taal herkennen.
- Rekening houden met eerdere berichten.
- Een antwoord in natuurlijke taal samenstellen.
Wat je niet moet aannemen
- Dat het denkt zoals een mens.
- Dat het eigen ervaringen heeft.
- Dat het jouw bedoeling altijd juist begrijpt.
- Dat ieder antwoord automatisch correct is.
Let hierop
ChatGPT kan heel zeker klinken, ook wanneer een antwoord verkeerd of onvolledig is. Een vlotte schrijfstijl is geen bewijs dat de informatie klopt.
Een eenvoudig voorbeeld
Hieronder zie je hoe een gewone vraag wordt omgezet in een nieuw antwoord.
Waarom is dit antwoord bruikbaar?
- De doelgroep is duidelijk: iemand zonder technische kennis.
- Er wordt gevraagd om eenvoudige taal.
- De opdracht vraagt uitdrukkelijk om een herkenbaar voorbeeld.
Op de pagina over prompts leer je hoe je zulke duidelijke opdrachten zelf opbouwt.
ChatGPT is niet de enige AI-dienst
Ook bij Gemini, Claude en Perplexity kun je in gewone taal vragen en opdrachten invoeren.
Gemini
Een AI-dienst van Google waarmee je vragen kunt stellen en opdrachten kunt laten uitvoeren.
Claude
Een AI-dienst die eveneens gesprekken kan voeren en met teksten en documenten kan werken.
Perplexity
Een AI-dienst die veel nadruk legt op informatie zoeken en het vermelden van online bronnen.
De basis blijft herkenbaar
Je voert een vraag of opdracht in, ontvangt een antwoord en kunt daarna een vervolgvraag stellen.
De precieze functies en gratis mogelijkheden kunnen per dienst verschillen en later veranderen.
Dit moet je onthouden
- ChatGPT is een dienst waaraan je vragen, opdrachten en instructies kunt geven.
- Een LLM is het systeem achter de schermen dat taal verwerkt en antwoorden samenstelt.
- ChatGPT en een LLM betekenen dus niet precies hetzelfde.
- De antwoorden kunnen menselijk klinken, maar ChatGPT denkt niet zoals een mens.
- Een duidelijk en overtuigend antwoord kan nog altijd fouten bevatten.
- Dezelfde algemene manier van werken vind je ook bij Gemini, Claude en Perplexity.
Wat kan AI wel en niet?
Je weet nu wat ChatGPT en een LLM zijn. In de volgende stap ontdek je waarvoor AI handig is en welke verwachtingen niet realistisch zijn.
Onbekend woord tegengekomen? Bekijk het AI-woordenboek voor beginners.