AI-tip

Krijg je betere antwoorden als je vriendelijk bent tegen ChatGPT?

Veel mensen zeggen automatisch “alsjeblieft” en “bedankt” tegen ChatGPT. Maar heeft die vriendelijkheid ook echt invloed op de kwaliteit van het antwoord? Ik bekeek wat onderzoek hierover zegt en legde de vraag daarna ook aan ChatGPT zelf voor.

Wat bedoel ik met “vriendelijk zijn tegen ChatGPT”?

Je kunt exact dezelfde opdracht op heel verschillende manieren formuleren.

Neutraal:

Vat onderstaande tekst samen in vijf punten.

Vriendelijk:

Kun je onderstaande tekst alsjeblieft samenvatten in vijf duidelijke punten?

Erg vriendelijk:

Zou je zo vriendelijk willen zijn om onderstaande tekst zorgvuldig te bekijken en er voor mij vijf duidelijke punten uit te halen? Alvast heel erg bedankt.

Kortaf:

Vat dit samen. Vijf punten. Geen overbodige uitleg.

De inhoudelijke opdracht blijft ongeveer dezelfde. Vooral de toon verandert.

Bij mensen kan dat vanzelfsprekend verschil maken. Iemand die vriendelijk wordt aangesproken, reageert misschien anders dan iemand die wordt afgesnauwd.

ChatGPT heeft echter geen gevoelens. Het voelt zich niet gewaardeerd door “bedankt” en wordt ook niet beledigd door een kortaf geformuleerde opdracht. Toch blijkt uit onderzoek dat toon soms wel invloed heeft op het antwoord.

Wat zegt onderzoek?

Onbeleefde prompts kunnen slechter presteren

1. Should We Respect LLMs? — 2024

A Cross-Lingual Study on the Influence of Prompt Politeness on LLM Performance

In dit onderzoek werd getest wat er gebeurt wanneer dezelfde opdrachten op verschillende beleefdheidsniveaus aan taalmodellen worden gegeven.

De onderzoekers deden dat in onder meer Engels, Chinees en Japans en onderzochten verschillende soorten taken.

Een van de belangrijkste bevindingen was dat onbeleefde prompts vaak slechter presteerden.

Maar het omgekeerde bleek niet automatisch waar. Extreem beleefde formuleringen leverden niet systematisch de beste resultaten op.

Bovendien verschilde het effect per taal.

De eenvoudige regel “hoe beleefder je bent, hoe beter het antwoord” werd dus niet bevestigd.

Bekijk het onderzoek

Andere onderzoeken geven een gemengd beeld

2. Mind Your Tone — 2025

Investigating How Prompt Politeness Affects LLM Accuracy

In dit kleinere onderzoek werden 50 vragen telkens op vijf verschillende manieren geformuleerd: van zeer beleefd tot zeer onbeleefd.

Dat leverde 250 prompts op die werden getest met ChatGPT-4o.

Het verrassende resultaat was dat de categorie “Very Rude” 84,8% correcte antwoorden behaalde, tegenover 80,8% voor “Very Polite”.

Dat betekent uiteraard niet dat je ChatGPT voortaan moet beledigen. Het was een relatief kleine test met één model en vooral multiplechoicevragen.

Het toont vooral dat vriendelijkheid op zichzelf geen betrouwbare kwaliteitsknop is.

Bekijk het onderzoek

3. No Universal Courtesy — 2026

A Cross-Linguistic, Multi-Model Study of Politeness Effects on LLMs

Dit onderzoek was veel omvangrijker en analyseerde 22.500 prompt-antwoordcombinaties.

Er werden meerdere talen en verschillende AI-modellen getest. De onderzoekers keken daarbij niet alleen naar correctheid, maar ook naar duidelijkheid, diepgang, samenhang, leesbaarheid en andere kwaliteitskenmerken.

Beleefde prompts konden in sommige omstandigheden een duidelijk betere gemiddelde antwoordkwaliteit opleveren.

Maar opnieuw verschilde het effect per model, taal en taak.

De titel vat de bevinding eigenlijk mooi samen: “No Universal Courtesy”. Er bestaat geen universele regel waarbij meer beleefdheid altijd een beter AI-antwoord oplevert.

Bekijk het onderzoek

Moderne modellen lijken redelijk bestand tegen je toon

4. Does Tone Change the Answer? — 2025

In een andere studie werden onder meer modellen van OpenAI, Google en Meta getest met vriendelijke, neutrale en zeer onbeleefde formuleringen.

Over het algemeen deden neutrale en vriendelijke prompts het wat beter dan zeer onbeleefde prompts.

Maar bij veel taken waren de verschillen klein.

De onderzoekers concludeerden daarom dat moderne taalmodellen bij veel gewone opdrachten behoorlijk robuust zijn tegen verschillen in toon.

Bekijk het onderzoek

De onderzoeken spreken elkaar dus gedeeltelijk tegen.

Het ene onderzoek vindt dat onbeleefdheid prestaties kan verslechteren. Een ander vindt bij een specifieke test juist een klein voordeel voor onbeleefde formuleringen. Een groter onderzoek vindt dat vriendelijkheid soms helpt, maar lang niet altijd.

Eén conclusie lijkt daarom het veiligst:

De toon van je prompt kan invloed hebben, maar “vriendelijker = beter” is geen universele promptregel.

De proef op de som

Ik stelde de vraag ook aan ChatGPT zelf

Na het bekijken van de onderzoeken legde ik de oorspronkelijke vraag ook aan ChatGPT zelf voor.

Ik voegde daarbij bewust een extra instructie toe:

Krijg je betere antwoorden wanneer je vriendelijk bent tegen ChatGPT?

Denk lang en grondig na vooraleer je antwoordt en weeg de verschillende onderzoeksresultaten tegen elkaar af.

Het antwoord van ChatGPT zelf is uiteraard geen wetenschappelijk bewijs. Wel vond ik het interessant om te bekijken of de redenering overeenkwam met wat uit de onderzoeken naar voren kwam.

Wat antwoordt ChatGPT?

Niet noodzakelijk. Ik zou vriendelijkheid niet beschouwen als een truc waarmee je ChatGPT automatisch betere antwoorden laat geven.

ChatGPT heeft geen gevoelens. Het voelt zich niet gewaardeerd wanneer iemand “bedankt” zegt en raakt niet beledigd wanneer iemand kortaf formuleert.

Toch kan toon wel invloed hebben, omdat ieder woord in een prompt mee de context vormt waarin het antwoord wordt gegenereerd.

Een vriendelijke vraag als “Kun je dit zorgvuldig analyseren?” schept een andere context dan “Geef gewoon het antwoord. Geen onzin.”

Maar dat betekent niet dat beleefdheid zelf extra intelligentie toevoegt.

Mijn eigen inschatting is dat iets anders meestal belangrijker is: duidelijkheid en directheid.

Vergelijk bijvoorbeeld:

Zou je misschien, als het niet te veel gevraagd is, zo vriendelijk willen zijn om eens te kijken of je mogelijk drie redenen zou kunnen vinden waarom dit voorstel misschien niet zou werken?

met:

Kun je dit voorstel kritisch beoordelen? Geef de drie belangrijkste redenen waarom het kan mislukken.

De tweede opdracht is sterker. Niet omdat ze minder vriendelijk is, maar omdat ze duidelijker en concreter is.

Vriendelijk én duidelijk is waarschijnlijk de beste standaard

Ik zie weinig reden om bewust onnatuurlijk of onbeleefd tegen ChatGPT te gaan praten.

Als jij vanzelf schrijft:

Kun je dit alsjeblieft samenvatten?

dan hoef je daar zeker niet van te maken:

VAT DIT SAMEN.

Je kunt vriendelijkheid en duidelijkheid perfect combineren.

Kun je onderstaande tekst kritisch bekijken? Geef eerst de drie belangrijkste zwakke punten en stel daarna per punt een concrete verbetering voor.

Deze prompt is vriendelijk, maar vooral ook:

duidelijk;
concreet;
gestructureerd;
en ondubbelzinnig.

Conclusie: wees gerust vriendelijk, maar wees vooral duidelijk

Krijg je betere antwoorden wanneer je vriendelijk bent tegen ChatGPT? Soms misschien, maar er bestaat geen eenvoudige regel.

Onderzoek laat zien dat de toon van een prompt invloed kan hebben, maar het effect verschilt per model, taal, taak en onderzoek.

Er is dus geen overtuigend bewijs voor:

Vriendelijker = beter antwoord.

Maar er is evenmin reden om bewust onbeleefd te worden omdat dat zogezegd betere resultaten zou geven.

Mijn praktische advies is daarom eenvoudig:

Wees gerust vriendelijk, maar wees vooral duidelijk.

Schrijf liever:

Kun je deze offerte kritisch analyseren? Controleer prijs, voorwaarden en mogelijke risico’s en geef daarna je drie belangrijkste aandachtspunten.

dan een lange beleefdheidsformule waarin de eigenlijke opdracht moeilijker te herkennen wordt.

Ik zou vriendelijkheid daarom niet behandelen als een echte prompttechniek. Het is vooral een natuurlijke manier van communiceren. Voor de kwaliteit van het antwoord zijn een heldere opdracht, voldoende context en duidelijke criteria meestal belangrijker.

Zelf aan de slag met AI

Meer praktische tips over het gebruik van AI vind je in het overzicht met AI-tips op AiLabo.eu . Wie nog maar pas met AI begint, kan ook terecht in de gratis basiscursus .

Wil je vooral zelf betere opdrachten leren geven aan AI? Bekijk dan onze promptbibliotheek . Daar vind je duidelijke en direct bruikbare prompts voor allerlei praktische situaties.

We testen zulke prompts ook zelf met verschillende populaire AI-modellen. Zo kun je zien hoe goed ze in de praktijk werken en welke verschillen er tussen de modellen zijn. De resultaten vind je in het overzicht van onze AI-tests .